Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hazırladığı yeni düzenleme ile doğal gaz faturalarında tarife değişiyor. Nisan ayı itibarıyla hayata geçirilmesi planlanan sistemle birlikte doğalgaz kademe uygulaması başlıyor. Elektrikte uygulanan modele benzer şekilde tasarlanan yeni yapı, her ilde farklı olacak şekilde kurgulandı. Peki 1 Nisan’da başlayacak sistem vatandaşın faturasına nasıl yansıyacak?
Doğal Gaz Faturalarında Tarife Değişiyor: 1 Nisan’da Başlayacak Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Bakanlık, sosyal adalet vurgusuyla doğalgazda tüketim esaslı yeni bir modele geçmeyi hedefliyor. Buna göre yüksek tüketim yapan ve gelir seviyesi yüksek kabul edilen haneler, mevcut destek mekanizmasının dışında kalacak. Böylece devlet desteğinin daha çok dar ve orta gelirli abonelere yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Mevcut uygulamada doğalgaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’i Hazine tarafından karşılanıyor. Bin liralık bir faturanın 450 lirası devlet desteğiyle ödenirken, vatandaş 550 lira ödüyor. Yeni doğalgaz tarifesi ile birlikte bu destek, tüketim miktarına göre yeniden şekillenecek.
Doğalgaz Kademe Uygulaması Her İlde Farklı Olacak mı?
Yeni sistemin en dikkat çeken yönü, il bazlı kademe uygulaması olacak. Türkiye genelinde 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunuyor. Düzenlemeden yaklaşık 2,8 milyon abonenin etkilenmesi, 19 milyon abonenin ise desteklenmeye devam etmesi öngörülüyor.
Hanelerde doğalgazın büyük bölümü ısınma amacıyla kullanılıyor. Bu durum özellikle soğuk iklime sahip illerde tüketimi artırıyor. Bakanlık, bu farklılığı dikkate alarak her ilin aylık tüketim ortalamasını ayrı ayrı belirleyecek. Böylece Erzurum ile İzmir aynı tüketim sınırına tabi olmayacak.
1 Nisan’da Başlayacak Doğalgaz Kademe Sistemi Aylık Tüketime Göre mi Hesaplanacak?
Elektrikten farklı olarak doğalgazda yıllık değil aylık tüketim ortalamaları esas alınacak. Örneğin Ankara’da kış aylarında ortalama tüketimin 200 metreküp olduğu varsayılırsa, bunun yüzde 75 fazlası olan 350 metreküp ve üzeri kullanımda bulunan aboneler destek kapsamı dışında kalacak.
Yaz aylarında ise tablo değişecek. Temmuz veya ağustosta bir ilin ortalama tüketimi 20 metreküp seviyesindeyse, bu miktarın yüzde 75 fazlası olan 35 metreküpü aşan tüketimlerde destek kesilebilecek. Böylece her ay için ayrı bir eşik uygulanacak.
Yeni Doğalgaz Tarifesi Nasıl Belirlenecek, Hangi İller Daha Fazla Etkilenecek?
Geçtiğimiz ocak ayında Marmara Bölgesi’nde ortalama aylık tüketim 155 metreküp olarak ölçüldü. Ege ve İç Anadolu’da 180 metreküp, Karadeniz’de 175 metreküp, Güneydoğu Anadolu’da 195 metreküp, Doğu Anadolu’da ise 235 metreküp tüketim gerçekleşti.
Yeni modelde bu ortalamalar temel alınacak. Örneğin Ankara için 200 metreküp, Erzurum için 230 metreküp civarındaki ortalama değerler referans kabul edilecek. Bakanlık, resmi tüketim ortalamalarını ilan ederek illere göre kademe sınırlarını netleştirecek.
En yüksek yıllık tüketimin görüldüğü il ise 1.662 metreküp ile Hakkari oldu. Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van da üst sıralarda yer aldı. Ege ve Akdeniz illeri ise Türkiye ortalamasının altında kaldı. Bu veriler, yeni doğalgaz tarifesinin bölgesel etkisini de ortaya koyuyor.
Doğal Gaz Faturalarında Tarife Değişiyor Mu, Kimler Destek Dışında Kalacak?
Yeni uygulamayla birlikte özellikle villa tipi müstakil evlerde yüksek metreküp tüketimi yapan aboneler destek dışında kalabilecek. Tüketimin yüksek olması, gelir seviyesinin de yüksek olduğu varsayımıyla değerlendirilecek.
Soğuk illerde yaşayan vatandaşların dezavantaj yaşamaması için bölgesel ortalamalar dikkate alınacak. Böylece Erzurum’daki bir hanenin tüketimi ile Antalya’daki bir hanenin tüketimi aynı kriterle ölçülmeyecek.
Devletin bu yıl doğalgaz ve elektrik için toplam 305 milyar liralık destek öngördüğü belirtilirken, yeni kademe modeliyle kaynağın daha dengeli dağıtılması hedefleniyor. 1 Nisan’da başlaması planlanan sistemle birlikte doğal gaz faturalarında tarife değişiyor ve her ilde farklı olacak şekilde yeni bir dönem başlıyor.
