İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, Akdeniz ve Karadeniz’de üst üste kırılan deniz yüzeyi sıcaklık rekorlarının iklim sistemi açısından alarm verdiğini belirtti. Denizlerin adeta bir ısı deposuna dönüştüğünü vurgulayan Tağıl, bu durumun önümüzdeki sonbahar döneminde aşırı hava olaylarını besleyen devasa bir enerji kaynağı oluşturacağı konusunda uyardı.
Deniz Suyu Sıcaklıkları Uzun Yıllar Ortalamasının 2 Derece Üzerinde
Atmosfer ile deniz arasındaki nem ve ısı transferinin iklimin ana dengesini oluşturduğunu aktaran Prof. Dr. Tağıl, Akdeniz’deki ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 28,4 dereceye yükseldiğini ifade etti. Bu tablonun mevsim normallerinin yaklaşık 2 derece üzerinde olduğuna dikkat çeken uzman isim, Doğu Akdeniz ve Doğu Karadeniz’deki tarihi sıcaklıkların önümüzdeki günlerde kuvvetli fırtına ve sağanaklara ekstra güç vereceğini söyledi.
2023 yılından bu yana denizel sıcak hava dalgalarının hem süresinin hem de sıklığının arttığını belirten Tağıl, denizlerin geçmiş yıllardan devraldığı ısının üzerine her yıl yenisini eklediğini kaydetti.
El Nino Etkisi ve Küresel Isınma Kıskacı
Ekvatoral Pasifik’te şekillenen ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre %80 ihtimülle güçlü bir boyuta ulaşması beklenen El Nino fenomeni de küresel iklim sinyallerini güçlendiriyor. Ancak Akdeniz’deki ısınmayı yalnızca bu fenomene bağlamanın eksik olacağını vurgulayan Tağıl, temel nedenin küresel iklim değişikliği olduğunun altını çizdi.
Güçlü El Nino süreçlerinin kutup girdabında parçalanmalara yol açabileceğini ve bunun kış aylarında kuzey enlemlerinden soğuk hava akımlarını tetikleyebileceğini belirten Tağıl, atmosferin dinamik yapısı gereği bu durumun doğrudan "sert ve karlı bir kış" olarak yorumlanmaması gerektiğini ekledi.
Ekim ve Kasım Aylarında Sel ve "Medicane" Riski Öne Çıkıyor
Yaz mevsiminde depolanan yüksek enerjinin kıyı hatlarında gecelerin daha sıcak geçmesine ve sıcak dalgalarının uzamasına yol açtığını belirten uzmanlar, asıl büyük riskin sonbaharda yaşanabileceğine işaret ediyor. Yüksek deniz sıcaklıklarının uygun atmosferik kararsızlıklarla buluşması durumunda; ani sel, taşkın ve şiddetli fırtınaların kaçınılmaz olacağı vurgulanıyor.
Özellikle Akdeniz’e özgü tropikal benzeri kasırgalar olan "medicane" oluşumu için sıcak denizlerin adeta bir yakıt işlevi gördüğü ifade edilirken, ekim ve kasım aylarında kıyı kesimlerinin bu tür ekstrem hava olaylarına karşı temkinli olması gerektiği hatırlatılıyor.
