İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA), "İstanbul Tekstil Sanayisi: Değişen Üretim Coğrafyası ve Yeni Dinamikler" başlıklı araştırmasını yayımladı. Raporda, tekstil sektörünün geçmişten bugüne geçirdiği dönüşüm, üretim alanlarının değişimi ve sektörün güncel ekonomik yapısı kapsamlı şekilde değerlendirildi.
Araştırma kapsamında 19 tekstil firması temsilcisiyle yapılan görüşmeler doğrultusunda sektörün karşı karşıya bulunduğu temel sorunlar ve geleceğe ilişkin beklentiler analiz edildi.
Artan maliyetler üretim merkezlerini değiştiriyor
Rapora göre, yüksek enflasyon, iş gücü maliyetlerindeki artış, finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar ve döviz kuru politikaları, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünü olumsuz etkiliyor.
Bu ekonomik baskılar nedeniyle özellikle büyük ölçekli tekstil firmalarının üretim faaliyetlerini devlet teşviklerinin bulunduğu bölgelere ve Trakya'daki organize sanayi bölgelerine taşımaya başladığı belirtildi.
Küçük üreticiler de şehir içinde yer değiştiriyor
Araştırmada, yalnızca büyük firmaların değil küçük ve orta ölçekli üreticilerin de İstanbul içinde yeni üretim alanlarına yöneldiği ifade edildi.
Daha önce ağırlıklı olarak Tarihi Yarımada ve Beyoğlu çevresinde faaliyet gösteren işletmelerin, son yıllarda Sultançiftliği, Esenyurt, Arnavutköy ve Güneşli gibi üretim maliyetlerinin daha düşük olduğu ilçelere taşındığı kaydedildi.
Osmanbey ve Merter'in rolü değişiyor
Raporda, İstanbul'un tekstil sektöründeki geleneksel merkezlerinden Osmanbey, Merter ve Çağlayan'ın da dönüşüm geçirdiği vurgulandı.
Bu bölgelerin üretim merkezi kimliğinden uzaklaşarak daha çok uluslararası toptan ticaretin yürütüldüğü, showroomların, mağazaların ve satış ofislerinin yoğunlaştığı ticaret merkezlerine dönüştüğü belirtildi.
Yurt dışı yatırımlarında yeni zorluklar
Sektör temsilcileri, düşük işçilik maliyetleri, enerji avantajları, vergi teşvikleri ve bazı pazarlara daha kolay erişim gibi nedenlerle farklı ülkelere yatırım yapılmasının cazip hale geldiğini ifade etti.
Ancak bu süreçte nitelikli iş gücü eksikliği, üretim kalitesinin korunması ve yeni çalışma sistemlerine uyum gibi önemli sorunlarla da karşılaşıldığına dikkat çekildi.
İstanbul stratejik merkez olmayı sürdürecek
Raporda yer alan değerlendirmelere göre, üretimin bir bölümünün şehir dışına taşınmasına rağmen tekstil sektörünün İstanbul'dan tamamen ayrılması beklenmiyor.
Sektör temsilcileri, İstanbul'un araştırma-geliştirme, tasarım, marka yönetimi, pazarlama, dış ticaret ve yönetim faaliyetlerinin merkezi olma özelliğini uzun vadede de koruyacağını öngörüyor.
