Karabüklü lise öğrencilerinin veri madenciliği yöntemiyle gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma, Türkçe pop müziğindeki dilsel dönüşümün, şarkıların kalıcılığı üzerindeki etkisini gözler önüne serdi.
Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi öğrencileri, "Zamanın Dili Projesi" kapsamında Türk pop müziğinin son 50 yılına ışık tutan sıra dışı bir analize imza attı. Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Nur Kabave Kutlu rehberliğinde, 9. sınıf öğrencileri tarafından yürütülen çalışmada, 1975'ten günümüze kadar popüler olmuş yüzlerce şarkı sözü Python yazılım diliyle mercek altına alındı. Toplam 12 bin 397 fiilin incelendiği projede, müziğin dil yapısındaki değişim dijital verilerle kanıtlandı.
Veri madenciliğiyle gelen çarpıcı sonuçlar
Araştırma verilerine göre, 1975-2000 yılları arasında şarkı sözlerinde "geniş zaman" kipi baskın bir şekilde kullanılırken, 2000 yılından sonra "şimdiki zaman" kullanımında iki katın üzerinde bir artış gözlemlendi. Öğrenciler, bu dilsel kaymanın toplumsal bireyselleşme ve hızlı tüketim alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
Eski şarkıların neden yıllara meydan okuduğunu sorgulayan ekip, "Kalbim seni unutur mu?" gibi klasikleşmiş eserlerdeki evrensel anlatım dilinin, günümüzün anlık ve bireysel ifadelerine kıyasla daha kalıcı bir etki bıraktığını tespit etti.
Akademik arenada genç imzalar
Genç araştırmacıların elde ettiği bu bulgular, dünyanın ilk ve tek çocuk araştırmaları kongresi olma özelliği taşıyan VIII. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi'nde sunulacak. 8 Mayıs 2026 tarihinde İstanbul Aydın Üniversitesi Florya Kampüsü’nde gerçekleştirilecek etkinlikte, lise öğrencilerinin üniversite düzeyindeki veri analizi tekniklerini başarıyla uygulaması akademik çevrelerin de dikkatini çekiyor.
Projede yazılım süreçlerini yöneten Emir Demirel, manuel olarak aylar sürebilecek bir analizi kodlar sayesinde kısa sürede tamamladıklarını belirtirken, ekip arkadaşı Esmanur Ergin ise "Yeni şarkılar hızla tüketilirken eskilerin neden hafızalara kazındığını dilin yapısında bulduk" değerlendirmesinde bulundu. Danışman öğretmen Nur Kabave Kutlu ise çalışmanın, dilin toplumsal değişimi yansıtan en hassas gösterge olduğunu bir kez daha kanıtladığını ifade etti.
