Kars’taki Ani Ören Yeri’nde sürdürülen kazı çalışmaları, Selçuklu dönemine ait sivil yaşamın izlerini açığa çıkarıyor. Altı farklı noktada yürütülen arkeolojik faaliyetlerle, bölgenin tarihsel kimliği günbegün yeniden yazılıyor.
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Ani Ören Yeri’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kafkas Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen kazılar, bölgenin çok katmanlı tarihine dair yeni bulgular sunuyor. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan kültürel geçiş yolları üzerinde yer alan bu kadim yerleşimde, Selçuklu mimarisine ait önemli yapılar gün ışığına çıkarılıyor.
Kazılar, Ani’deki Selçuklu Mahallesine Işık Tutuyor
Kazı başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan’ın verdiği bilgilere göre, bu yılki sezon nisan ayında başladı ve yıl sonuna kadar sürecek. 130 kişilik geniş bir ekip, altı farklı noktada eş zamanlı olarak hem arkeolojik kazı hem de konservasyon ve çevre düzenlemesi yürütüyor. Arslan, özellikle Ebu’l Menuçehr Camii’nin batısında büyük bir Selçuklu mahallesinin varlığına işaret ediyor ve kazıların bu alandaki sivil mimari örnekleri gün yüzüne çıkarmaya devam ettiğini söylüyor.
Ticaretin Kalbi: Selçuklu Çarşısı Ortaya Çıkıyor
Önemli çalışma alanlarından biri de Aslanlı Kapı ile Ulu Cami arasında uzanan ticaret aksı. Kazılarda ortaya çıkan atölye ve dükkânlar, Ani’de canlı bir ticari hayatın varlığını doğruluyor. Bu ticaret yolu, Selçuklu döneminin ekonomik yapısını anlamak açısından da büyük önem taşıyor.
Anadolu’daki İlk Türk-İslam Mezarlığı Açığa Çıkarılıyor
Kazı ekibi, 2021 yılında çalışmalara başlanan ve bu yıl da devam edilen Selçuklu Mezarlığı’nda ise dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Fethiye Camii’nin güneybatısında yer alan alanda, sekizgen gövdeli kümbetler ve farklı mezar tipleri bulunuyor. Burası, Anadolu’da bilinen ilk Türk-İslam mezarlığı olarak kabul ediliyor.
Koruma ve Çevre Düzenlemesi Çalışmaları Sürüyor
Kazılar sırasında gün yüzüne çıkarılan taşınmaz eserler, konservasyon çalışmalarıyla gelecek kuşaklara aktarılmak üzere korunuyor. Taş, cam, kemik ve seramikten oluşan taşınır buluntular ise kazı evinde uzmanlar tarafından restore ediliyor ve Kars Müzesi'nde sergilenmek üzere hazırlanıyor.
Ayrıca ören yerinde ziyaretçilerin dolaşımını kolaylaştırmak amacıyla yaklaşık 5,5 kilometrelik yürüyüş rotası doğal taş ve ahşap traverslerle düzenleniyor. Bu çalışmaların sezon sonunda tamamlanması hedefleniyor.
Ani’deki Kazılar, Anadolu’nun Erken Türk-İslam Mirasını Aydınlatıyor
Tarih boyunca Bagratlılardan Bizans’a, Selçuklulardan Osmanlı’ya kadar pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Ani, yürütülen bu kapsamlı kazılar sayesinde Anadolu’nun erken dönem Türk-İslam mirasını daha derinlikli biçimde ortaya koyuyor. Elde edilen bulgular, yalnızca geçmişin izlerini değil, aynı zamanda geleceğin kültürel miras bilincini de şekillendiriyor.
