Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), Türkiye'de insansız hava araçları (İHA) üzerinden yeni bir düzenleme getirerek yapay zeka destekli dronları resmi mevzuata dahil etti. "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” adı verilen bu yeni talimat, dron kullanımını kapsamlı bir şekilde değiştiriyor.
Yeni lisans sistemi ve düzenlemeler:
Yeni düzenleme ile birlikte, dron pilotları P0, P1 ve P2 olarak tanımlanan üç kademeli yeni lisans sistemi ile tanışacak. P0 lisansı amatör kullanıcılar için, P1 ticari pilotlar için, P2 ise daha karmaşık ve yüksek riskli operasyonlar için geçerli olacak. Bu lisans sistemi, dronun ağırlığından çok pilotun yetkisini belirleyecek şekilde düzenleniyor.
Ayrıca, yapay zeka destekli dronlar için tanımlanan düzenlemede, bu tür sistemlerin uçuş sırasında çevresel koşullara uyum sağlayarak dinamik kararlar alabilme yeteneği vurgulanıyor. SHGM, bu sistemlerin kullanım esaslarını belirlemek için ayrı bir düzenleme çıkarmayı planlıyor.
Dron trafiği ve uzaktan tanımlama:
Yeni talimat ile birlikte İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kurulacak. Bu sistemle birlikte, dron uçuşları dijital ortamda merkezi olarak takip edilecek ve uçuş izinleri tek bir sistem üzerinden alınacak. Dron trafiği için yeşil, turuncu ve kırmızı alanlara ayrılan hava sahası, uçuş güvenliğini artıracak şekilde yeniden sınıflandırılacak.
Öte yandan, tüm kayıtlı insansız hava araçlarında uzaktan tanımlama sistemi bulunması zorunlu hale geliyor. Bu sistem, dronun kimliğini, konumunu ve durumunu takip etme imkanı sunacak. Ayrıca, dron yazılımlarının da sertifikalandırılması gerekecek; bu şekilde, sertifikası bulunmayan sistemlerin Türk hava sahasında kullanılmasına izin verilmeyecek.
Tüm bu değişiklikler, dronların kullanımını daha güvenli ve düzenli bir hale getirirken, ileride yapılacak yeniliklerin de zeminini hazırlıyor. Daha önce alınan dronlar için ise uyum sağlama süresi 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçerli olacak. Ayrıca, yüksek riskli uçuşlar için P2 lisansı alacak pilotlardan sağlık sertifikası istenecek. Bu durum, dron operatörlerine güvenlik açısından önemli yükümlülükler getiriliyor.
Yapay zeka destekli dronlar ilk kez SHGM mevzuatına girdi
