Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de, binlerce gösterici, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden ithal edilen tehlikeli atıkların yasa dışı bir şekilde Hırvatistan'daki atık sahalarına bırakılmasına karşı sokaklara döküldü.
Göstericiler, ülkenin orta-güney kesimindeki dağlık Lika bölgesinde bulunan Gospic şehrinin çevresine bırakılan yaklaşık 37 bin ton tehlikeli atığın temizlenmesi ve bu duruma neden olanların hesap vermesini talep ettiler. Protesto, başkentteki şehir merkezinde "Lika için yürü, Hırvatistan için yürü" sloganıyla gerçekleştirildi ve Hırvat sanat ve sinema dünyasından birçok ünlü isim de eyleme destek verdi.
Son yılların en büyük protesto gösterilerinden birini gerçekleştiren katılımcılar, tehlikeli atıkların çevre ve yeraltı suları üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek hükümetten bölgenin temizlenmesini istedi. Ayrıca, halk sağlığını tehdit eden ve çevreyi kirleten atıkların yasa dışı olarak bırakılmasında sorumluluğu bulunan kişilerin belirlenmesi çağrısında bulundular. Göstericilerin taşıdığı pankartlar arasında "Hırvatistan’ın ciğerleri artık soluk almıyor", "Hırvatistan’a zarar vermeyi bırakın", "Doğa affetmez" ve "Su unutmaz" gibi mesajlar yer aldı.
Hükümetin bu sorunla ilgili önemli adımlar atması gerektiği mesajı verilse de, Başbakan Andrej Plenkovic, 2 Eylül’de Gospic’i ziyaret ederek 37 bin ton atığın temizlenmesi konusunu ele almış ve bu konuda açıklamalarda bulunmuştu. Ancak protestocular, Başbakan’ın duyurusuna rağmen eylem planlarını sürdürme kararı aldılar.
Gospic’te yaşanan skandal nasıl ortaya çıktı?
Gospic'teki bu ciddi olay, 2022 yılında yerel halkın gece saatlerinde gelen kamyonları fark etmesiyle gündeme gelmişti. Yerel makamlar, durumu çevre müfettişlerine bildirmiş ve yapılan incelemede 2024 yılında alınan 20 numuneden 12’sinin tehlikeli atık olarak sınıflandırıldığı belirlenmişti.
Skandalın ardından 2025 yılı Şubat ayında Hırvatistan polisi, Europol'ün de desteğiyle kapsamlı bir operasyon düzenleyerek 13 şüpheliyi gözaltına aldı. Bu şüphelilerin, İtalya, Almanya ve Slovenya’dan uygun şekilde işlenmek üzere aldıkları tehlikeli atıkları, pahalı geri dönüşüm işlemleri yerine Hırvatistan'da üç farklı yere istiflemek suretiyle 4 milyon euro haksız kazanç elde ettikleri iddia edildi.
Çevresel etkiler ve sosyal kaygılar:
Çevreciler, Gospic yakınlarındaki alanın büyük ölçüde diğer ülkelerden ithal edilen çöplerle kirletildiğini ve bu çöplerin toprak, hava ve su kaynaklarını zehirleyen tıbbi ve endüstriyel atıklar içerdiğini belirtiyor. Bu durum, bölgenin temiz doğası ile ün kazanmış olan Lika'nın tehlikeye girmesine neden olmaktadır.
Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’de binlerce gösterici, çeşitli Avrupa ülkelerinden ithal edilen tehlikeli atıkların yasa dışı bir şekilde Hırvatistan'daki atık sahalarına bırakılması nedeniyle sokağa döküldü.
