ABD'de günlük yaşamın en küçük para birimlerinden biri olan 1 sentlik madeni para için 230 yılı aşkın süredir devam eden üretim dönemi sona yaklaşırken konu yeniden gündeme geldi. ABD Kongresi, sent üretiminin sonlandırılmasını öngören tasarıyı kabul ederken, düzenlemenin yürürlüğe girmesi için gözler Başkan Donald Trump'a çevrildi. Peki, ABD 1 sent üretimini neden durduruyor, son sent ne zaman basıldı ve 1 sentin 230 yılı aşkın tarihi nasıl başladı?
ABD 1 sent üretimi neden durduruluyor?
ABD'de 1 sentlik madeni paranın üretiminin sona erdirilmesinde artan üretim maliyetleri ve bozuk para kullanımındaki değişim etkili oldu.
ABD Darphanesi tarafından daha önce yapılan açıklamada, dolaşımdaki sent ihtiyacını karşılamak için üretimin artık gerekli olmadığı belirtildi. Üretim maliyetindeki yükseliş de kararın gerekçeleri arasında gösterildi.
Darphane verilerine göre bir sentlik madeni paranın üretim maliyeti son 10 yıllık dönemde 1,42 sentten 3,69 sente yükseldi. Böylece üzerinde yazan değerden daha yüksek bir maliyetle üretilen madeni paranın ekonomik açıdan sürdürülebilirliği tartışma konusu oldu.
Sent üretiminin sona erdirilmesinin yıllık yaklaşık 56 milyon dolar tasarruf sağlaması bekleniyor.
ABD'de 1 sent üretimi ne zaman sona erecek?
ABD Kongresi'nde kabul edilen düzenlemenin ardından son aşama Başkan Donald Trump'ın onayına geldi. Trump'ın tasarıyı imzalaması halinde ABD Darphanesi'nin dolaşıma yönelik 1 sent üretimi resmen sona erecek.
Ancak üretimin durdurulması, daha önce basılmış sentlerin bir anda geçersiz hale geleceği anlamına gelmiyor. Mevcut madeni paraların kullanım durumu ile üretimin sona erdirilmesi birbirinden ayrı konular olarak değerlendiriliyor.
Son 1 sent ne zaman basıldı?
ABD Darphanesi, dolaşıma yönelik son 1 sentlik madeni parayı Kasım 2025'te bastı. Darphane, söz konusu madeni paranın dolaşıma girecek son sent olduğunu açıklamıştı.
Böylece 2026'da Kongre'nin aldığı karar, yıllar boyunca devam eden sent üretiminin tamamen sona erdirilmesine yönelik sürecin önemli aşamalarından biri oldu.
ABD'de 1 sentin tarihi 230 yıldan uzun
ABD'deki sentin tarihi ülkenin kuruluş dönemlerine kadar uzanıyor. Resmi adı "cent" olan para birimi ilk olarak 1787 yılında Benjamin Franklin tarafından tasarlanan güneş saati figürünün yer aldığı tasarımla basıldı.
1793 yılında ise üretim ABD Darphanesi'nin kontrolüne geçti. İlk dönemlerde bakırdan üretilen sent, "Flowing Hair" tasarımıyla kullanıldı.
1850'li yıllarda madeni paranın tasarımında çeşitli değişiklikler yapıldı. Önce kartal ve çelenk figürleri kullanılırken, 1859 yılında "Indian Head" tasarımına geçildi.
Lincoln portresi ne zaman 1 sente eklendi?
ABD'deki 1 sentlik madeni paranın tasarımında en önemli değişikliklerden biri 1909 yılında gerçekleşti. Dönemin Başkanı Abraham Lincoln'ün profili sentin üzerine yerleştirildi.
Lincoln portresi, aradan geçen yıllarda çeşitli tasarım değişikliklerine rağmen 1 sentlik madeni paranın temel görünümünün bir parçası olarak kaldı.
Böylece 1787'de başlayan sent hikâyesi, 1793'te Darphane üretiminin başlaması ve sonraki yüzyıllarda yapılan tasarım değişiklikleriyle devam etti. Kongre'den geçen son düzenleme yürürlüğe girerse ABD, 230 yılı aşkın bir geçmişe sahip 1 sent üretiminde yeni bir döneme girmiş olacak.
Sent üretiminin sona ermesi ABD ekonomisini nasıl etkileyebilir?
1 sentlik madeni paranın üretiminin durdurulması, ABD'nin nakit kullanım alışkanlıkları açısından da yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Özellikle üretim maliyetinin madeni paranın nominal değerinin üzerine çıkması, sentin ekonomik işlevinin yeniden tartışılmasına neden oldu.
Bununla birlikte sentlerin dolaşımda bulunmaya devam edip etmeyeceği, mevcut madeni paraların kullanım süreci ve nakit ödemelerde ortaya çıkabilecek uygulamaların düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonraki süreçte şekillenmesi bekleniyor.
Kongre'nin tasarıyı kabul etmesiyle birlikte ABD'nin 1 sentlik madeni para üretimindeki 230 yılı aşkın döneminin kapanması için son karar aşamasına geçilmiş oldu.
