Atina yönetiminin İsrail ile imzaladığı yaklaşık 3 milyar avro değerindeki "Aşil Kalkanı" hava savunma sistemi anlaşması, Yunan iç politikasında ve ulusal basında büyük bir tartışmaya yol açtı. Yunanistan parlamentosundan geçen ve ülkenin NATO Balistik Füze Savunması'na (BMD) katkısını düzenleyen son hukuki düzenleme, eleştirilerin dozunu daha da arttırdı.
Sol eğilimli Rizospastis gazetesinde yayımlanan değerlendirmelerde, parlamentoda kabul edilen metnin teknik eklerine dikkat çekildi. Haberde, Yunanistan'ın NATO sistemine mevcut katkısının hâlihazırda envanterde bulunan Patriot bataryalarıyla sınırlı kalmadığı; gelecekte edinilecek "ilave kabiliyetlerin" de bu yapıya dahil edilmesine olanak sağlandığı vurgulandı. Gazete, söz konusu maddelerin İsrail'den tedarik edilecek Aşil Kalkanı bileşenlerinin zamanla doğrudan NATO'nun balistik füze savunma mimarisine entegre edilebileceği anlamına geldiğini öne sürdü.
NATO Mimarisine Entegrasyon ve "Öncelikli Hedef" Kaygısı
Onaylanan anlaşma metni; Yunanistan'ın askerî katkısı ile NATO'nun BMD sistemi arasında "ortak operasyonel çerçeve" kurulmasını, birlikte çalışabilirlik mimarisinin geliştirilmesini ve taraflar arasında ortak modelleme, deneme ile tatbikatlar yürütülmesini öngörüyor.
Söz konusu hükümlere parlamentodaki oylamada karşı çıkan Yunanistan Komünist Partisi (KKE) Milletvekili Hristos Katsotis, düzenlemenin askerî inisiyatifi dış güçlere devrettiğini savundu. Katsotis, olası bir kriz veya saldırı anında hangi stratejik hedeflerin öncelikli olarak korunacağına Yunanistan'ın değil, NATO komuta kademesinin karar vereceğini ileri sürerek duruma tepki gösterdi.
Tel Aviv'de İmzalanan Dev Hava Savunma Paketi
Yunanistan ile İsrail arasında 31 Ağustos'ta Tel Aviv'de resmiyet kazanan anlaşma, Yunan hava sahasını çok katmanlı bir ağla donatmayı hedefliyor. "Aşil Kalkanı" adı verilen dev tedarik paketi kapsamında, İsrailli savunma sanayi devleri Rafael ve Israel Aerospace Industries (IAI) iş birliğiyle bir savunma mimarisi kurulması planlanıyor.
Anlaşmanın teknik detaylarında şu sistemler yer alıyor:
- Davud Sapanı (David's Sling): Uzun menzilli hava ve füze savunma bataryaları
- Barak MX: Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen çok katmanlı füze savunma sistemi
- SPYDER: Rafael üretimi kısa ve orta menzilli hava savunma çözümleri
- MMR Radarları: IAI bünyesindeki ELTA tarafından geliştirilen çok görevli hava kontrol radarları
- Ulusal Komuta ve Kontrol Sistemi: Rafael öncülüğünde Yunanistan'a özel tasarlanacak yeni yönetim altyapısı
Muhalefet ve Kamuoyundan Dış Politika Uyarısı
Stratejik pakete karşı çıkan Yunan muhalefet partileri, milyarlarca avroluk harcamanın vergi mükelleflerine ağır bir ekonomik yük bindireceğini ifade ediyor. Muhalefet kanadı, bu çapta bir alımın Atina'yı savunma teknolojilerinde tamamen İsrail'e bağımlı kılacağını ve Yunanistan'ın Doğu Akdeniz ile Orta Doğu'daki dengeli bölgesel politikasını İsrail'in eksenine kaydıracağını savunuyor.
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmaya sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı. Projeyi "utanç verici" olarak nitelendiren Varufakis, Yunan halkının büyük bir kesiminin uygulanan politikalara karşı olmasına rağmen, yönetici sınıfın bu kararla ülkeyi lekelediği değerlendirmesinde bulundu. Basında yer alan diğer analizlerde ise harcamanın boyutu, teknolojik bağımlılık riskleri ve kararın Atina’nın Orta Doğu'daki diplomasisine vereceği olası zararlar öne çıkarılıyor.
