Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, Romanya ile birleşme ihtimaline ilişkin en net mesajını verdi. İngiliz podcasti The Rest Is Politics’e konuşan Sandu, böyle bir referandum yapılması halinde oyunu birleşme yönünde kullanacağını söyledi.
Sandu, Moldova gibi küçük ve kırılgan ülkelerin artan Rusya baskısı altında egemenliğini korumasının giderek zorlaştığını vurguladı. Güvenlik risklerinin, ülkede uzun süredir tartışılan birleşme senaryolarını yeniden canlandırdığını ifade etti.
RUSYA BASKISI TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ
Moldova’da özellikle Transdinyester ve Gagavuzya gibi Rusya’ya yakın bölgeler, yönetim tarafından potansiyel güvenlik tehdidi olarak görülüyor. Sandu’nun açıklamaları, Moskova’nın etkisinin artması halinde radikal seçeneklerin gündeme gelebileceği şeklinde yorumlandı.
Ülkede yaklaşık 1,5 milyon kişinin Romanya vatandaşlığına sahip olması, birleşme ihtimalini teknik açıdan mümkün kılan önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Bükreş cephesinde ise birleşme fikri kamuoyunu ikiye bölmüş durumda. Bazı siyasetçiler Sandu’nun çıkışını “tarihi bir fırsat” olarak nitelendirirken, birleşmenin ekonomik ve siyasi maliyetleri Romanya’da ciddi şekilde tartışılıyor.
Öte yandan Romanya’nın, Moldova’nın bağımsız bir devlet olarak Avrupa Birliği içindeki oy gücünü stratejik bir avantaj olarak görmeye devam ettiği belirtiliyor.
Moldova’nın 2022’de AB adaylığı kazanması ve 2024’te yapılan referandumda Avrupa Birliği üyeliğine sınırlı farkla destek çıkması, birleşme tartışmasını daha karmaşık hale getirdi. Olası bir birleşme durumunda Moldova’nın AB sürecinin Romanya üzerinden ilerlemesi bekleniyor.
MUHALEFETTEN SERT TEPKİ
Sandu’nun açıklamaları ülke içinde de sert tepkilere yol açtı. Rusya yanlısı partiler Cumhurbaşkanı’nı “vatana ihanetle” suçlayarak istifa çağrısında bulundu. Sosyalist ve Komünist partiler, birleşmenin Moldova’yı parçalanma sürecine sokacağını savundu.
Transdinyester ve Gagavuzya’dan gelen açıklamalarda ise, Moldova’nın statüsünün değişmesi halinde bölgelerin kendi kaderini tayin hakkını kullanabileceği mesajı verildi.
Kısa vadede birleşme olasılığı düşük görülse de, Sandu’nun sözleri Avrupa’da sınırların ve egemenlik tartışmalarının yeniden gündeme girmesine yol açtı. Uzmanlara göre bu çıkış, Doğu Avrupa’da siyasi dengelerin yeniden şekillenebileceğinin işareti.
