Orta Doğu’da askeri ve siyasi gerilimin zirve noktaya ulaştığı bir dönemde, uluslararası diplomasinin kalbi İsviçre'de atarken ABD Başkanı Donald Trump'tan çok sert bir hamle geldi. İsviçre'de iki ülke arasında barış müzakereleri devam ettiği sırada Fox News kanalına özel açıklamalarda bulunan Trump, İran'ın müzakere heyetini açıkça tehdit ederek askeri müdahale sinyali verdi.
ABD Başkanı Donald Trump, "Hürmüz'ü kapatırlarsa İran'ı yok ederiz. Hatta kahrolası ülkenize bile geri dönmeyeceksiniz. ABD, gerekirse gelecekte Hürmüz Boğazı'nı ele geçirebilir ve geçiş ücretleri toplayabilir" ifadelerini kullandı. Küresel enerji güvenliği açısından stratejik bir merkez olan Hürmüz Boğazı, dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrol ve petrol türevlerinin yaklaşık üçte birinin geçiş noktası konumunda bulunuyor. Dünyadaki toplam petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı bu kritik su yolu, küresel ekonominin adeta şah damarı olarak kabul ediliyor.
Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti ve petrol payı planı
Mevcut duruma askeri bir çözüm getirebileceklerini belirten Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu'nun "koruyucu meleği" olması gerektiğini savundu. Trump, olası bir müdahale sonrasına dair planlarını paylaşırken, "Bu plan, ABD'nin Boğaz'dan geçen petrolün yüzde 20'sini almasını da içerecek. Mecbur kalırsak Hürmüz'ün kontrolünü tamamen elimize alırız" dedi.
Konuşmasında Lübnan meselesine ve İsrail'in askeri operasyonlarına da değinen Trump, müttefikleri İsrail'in performansından memnun olmadığını gizlemedi. Trump, "İsrail'in Hizbullah'ı alt edememesinden dolayı büyük bir hayal kırıklığına uğradım. Binaları yıkmaktan başka hiçbir şey yapamıyorlar. Bu operasyon yetkisini Suriye'ye vermeye çok yaklaştım çünkü onlar askeri açıdan çok daha hassas ve net bir iş çıkarırdı" şeklinde sert eleştirilerde bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'a sert uyarı ve 60 günlük süre
Uranyum zenginleştirme hakkından hiçbir şekilde vazgeçmeyecekleri yönünde mesajlar veren İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Trump'ın hedefindeydi. Pezeşkiyan'ı doğrudan uyaran ABD Başkanı, "Ağzından çıkanlara dikkat etse çok iyi olur, yoksa ülkenin geri kalanını da askeri olarak ele geçireceğiz" ifadeleriyle tehdidin dozunu artırdı.
İran ile İsviçre'de yürütülen müzakere sürecinin sonsuza kadar sürmeyeceğini ilan eden Trump, önlerinde net bir takvim olduğunu belirtti. Masadaki diplomatik süreç için 60 günlük bir opsiyon süresinin başladığını ve nihai bir anlaşmaya varılıp varılmayacağını bu takvim içinde göreceklerini ifade eden Trump, "60 günlük opsiyonum var, bu süre dolduktan sonra bölgede ne istersem onu yapabilirim" diyerek askeri seçeneklerin masada kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Açıklamalarının son bölümünde Gazze'deki duruma değinen ABD Başkanı, bölgedeki odağın kaydırılması gerektiğini savunarak, "Hamas şu an için çok fazla sorun yaratmıyor. O sahada sürecin kendi haline bırakılması gerekiyor. Asıl büyük odaklanma doğrudan İran'a olmalı. Orta Doğu'da İran meselesi tamamen bittiğinde, diğer birçok diplomatik ve askeri sorun da kendiliğinden yerli yerine oturacak" diyerek konuşmasını noktaladı.
