Yeni Birlik Gazetesi Dünya Haredi krizi derinleşiyor: Netanyahu hükümeti zor günlerde

Haredi krizi derinleşiyor: Netanyahu hükümeti zor günlerde

Haredi göstericiler Askalan ve Bnei Brak’ta yolları kapattı. Polis müdahale etti, 8 kişi gözaltına alındı. Krizin merkezinde zorunlu askerlik kararı var.

MUHABİR: Sibel Çınar

Haaretz’in aktardığına göre, Haredi göstericiler İsrail’in orta kesimindeki Bnei Brak’ta bazı yolları ve Askalan kentinin kuzey girişindeki otoyolu saatler boyunca trafiğe kapattı.

İsrail’in güneyindeki Askalan (Aşkelon) kentinde yaşayan kıdemli bir askeri polis memurunun evinin önüne yürümek isteyen Haredi gruba polis müdahale etti.

İsrail polisi, Askalan girişinde polise saldırdığı öne sürülen ve yol şeritlerini kapatarak kamu düzenini bozduğu iddia edilen 8 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.

Eylemi organize eden Ultra-Ortodoks Kudüs Fraksiyonu ise açıklamasında, “Aşkelon kuşatma altında, kimse çıkamıyor ve giremiyor” ifadelerini kullandı.

Haredi göstericiler, bağlı oldukları din adamlarından protestoyu sonlandırmaları yönünde talimat gelmesinin ardından eylemi bitirdi.

Haredilerin askere alınması tartışması

İsrail’de yasalar gereği 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik yapması gerekirken, Haredilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır ülke gündeminde tartışma konusu.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024’te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasına ilişkin yasal bir dayanak bulunmadığına hükmederek, askerliğe uygun olanların göreve çağrılması gerektiğine karar verdi.

Hükümetin, askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten yaklaşık 24 binine celp gönderdiği; temmuz ayı itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için “havuz” olarak tanımlanan grubun geri kalanına da emir göndermeyi planladığı belirtildi.

Öte yandan Haredilerin muafiyetini sürdürecek bir yasanın çıkarılamaması nedeniyle Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortaklarının istifa ettiklerini açıkladığı ve Meclis oturumlarını boykot etmeye başladığı kaydedildi.

Harediler kimdir?

Harediler, İsrail ve dünya genelinde yaşayan Ultra-Ortodoks Yahudilerdir. Dini kurallara sıkı bağlılıklarıyla bilinirler, modern yaşamdan mümkün olduğunca uzak dururlar. Erkekler genellikle siyah kıyafetler ve şapka takar, kadınlar muhafazakâr giyinir. Çoğu dini eğitim veren okullarda (yeşiva) eğitim alır. İsrail’de uzun yıllar zorunlu askerlikten muaf tutulmaları, toplumda ve siyasette tartışmalara yol açmaktadır.