İsrail'de askeri operasyonlar ve bölgesel diplomatik gelişmeler devam ederken, iç kamuoyunun nabzını tutan çok çarpıcı bir anket yayımlandı. Kudüs İbrani Üniversitesi ile Agam Enstitüsü ortaklığında, 17 yaş üzerindeki 3 bin 644 İsrailli katılımcıyla gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetine yönelik tarihi bir güven krizini gözler önüne serdi.
Yüzde 99 güven aralığı ve yüzde 2,2 örneklem hatası payıyla paylaşılan veriler, ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik mutabakat süreçlerinin İsrail toplumunda derin bir rahatsızlık ve başarısızlık hissi yarattığını ortaya koydu.
Anket sonuçlarına göre, İsrail halkının yüzde 92,1'i İran'a karşı yürütülen askeri ve diplomatik mücadelenin başarısızlıkla sonuçlandığını ve masadan Tahran yönetiminin zaferle ayrıldığını düşünüyor. Siyaset biliminde, hükümetlerin askeri operasyonlar öncesinde halka sunduğu stratejik hedefler ile operasyon sonrasındaki somut çıktılar arasındaki uyumsuzluk, liderlerin kitleler nezdindeki siyasi meşruiyetini ve inandırıcılığını doğrudan zedeleyen en temel faktör olarak kabul ediliyor.
Nitekim Netanyahu liderliğindeki sağ bloku destekleyen muhafazakar seçmenler arasında bile İran'ın bu süreçten galip çıktığına inananların oranının yüzde 93,1'e ulaşması, hükümetin kendi tabanında da ciddi bir kırılma yaşadığını kanıtlıyor.
İsrail halkı stratejik hedeflere ulaşılamadığı görüşünde
Katılımcıların yüzde 87,8'i, Tel Aviv yönetiminin operasyonları başlatırken kamuoyuna ilan ettiği; İran'ın nükleer programını durdurma, füze tehdidini bütünüyle ortadan kaldırma ve Tahran'daki rejimi devirme gibi majör hedeflerin hiçbirinin gerçekleştirilemediğini belirtti. Araştırmaya katılan İsraillilerin yüzde 82,9'u, gerçekleştirilen askeri saldırıların uzun vadede İsrail'in ulusal güvenliğini tahkim etmek yerine daha da zayıflattığı görüşünü savunuyor. Ayrıca, yüzde 86'lık çok büyük bir kesim, Washington ile Tahran arasında mutabakat imzalanırken İsrail'in diplomatik denklemin tamamen dışında bırakılmasını son derece olumsuz karşılıyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu'nun zafer söylemleri de halk nezdinde karşılık bulmuyor. Ankete katılanların yüzde 72,5'i Netanyahu'nun "stratejik kazanımlar elde ettikleri ve tehdidi bertaraf ettikleri" yönündeki resmi açıklamalarına inanmadığını beyan ederken, yüzde 56,4'ü başbakanın genel savaş yönetme performansını doğrudan "başarısız" olarak nitelendirdi.
Gazze ve Lübnan operasyonlarına yönelik çarpıcı oranlar
Anket, İsrail ordusunun diğer cephelerdeki askeri faaliyetlerine yönelik toplumsal algıyı da detaylandırdı. 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Gazze Şeridi'ne yönelik sürdürülen geniş çaplı askeri harekatta hükümetin başarılı olduğunu düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 12,2'de kaldı. Katılımcıların yüzde 61,3'ü Gazze'de belirlenen stratejik hedeflerin hiçbirine ulaşılamadığını savunurken, yüzde 26,5'lik bir kesim ise Tel Aviv'in sadece kısmi hedefler gerçekleştirebildiğini kaydetti.
Lübnan cephesine bakıldığında ise toplumun daha keskin bir şekilde bölündüğü görülüyor. ABD ile ilişkilerin gerilme ihtimali bulunmasına rağmen, Beyrut dahil Lübnan'ın askeri olarak hedef alınmasını ve saldırıların sürmesini isteyenlerin oranı yüzde 48,2 olarak ölçüldü. Bu politikalara net bir şekilde karşı çıkanların oranı yüzde 20,9 olurken, süreç hakkında kararsız olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 30,9 olarak kayıtlara geçti. Giderek derinleşen bu tablo, Netanyahu hükümetinin önümüzdeki dönemde hem içeride hem de dış diplomaside çok daha zorlu bir baskı altında kalacağına işaret ediyor.
