İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'ndaki konuşması sırasında 2024 yılında Lübnan'da Hizbullah mensuplarının kullandığı çağrı cihazlarının patlatıldığı saldırıya gönderme yaptı. Kürsüde bir çağrı cihazı gösteren Netanyahu, “Bu cihazları hatırlıyor musunuz? Hizbullah kesinlikle hatırlıyor” ifadelerini kullandı. Netanyahu'nun bu çıkışı, İsrail'in Hizbullah'a yönelik operasyonlarına ilişkin mesajlarının bir parçası olarak değerlendirildi.
Netanyahu'nun konuşması öncesinde çok sayıda ülkenin temsilcisinin salonu terk etmesi dikkat çekti. İsrail Başbakanı, salondan ayrılan delegelere yönelik sert ifadeler kullanarak konuşmasına devam etti.
Netanyahu elindeki çağrı cihazını neden gösterdi?
Netanyahu, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasının bir bölümünde cebinden çıkardığı çağrı cihazını kürsüde gösterdi. İsrail Başbakanı, cihazı işaret ederek “Çağrı cihazlarını hatırlıyor musunuz? Hizbullah kesinlikle hatırlıyor” dedi.
Bu sözlerle 17 Eylül 2024'te Lübnan'da Hizbullah mensuplarının kullandığı binlerce çağrı cihazının eş zamanlı olarak patlatıldığı saldırıya atıfta bulundu. Netanyahu'nun açıklamasında doğrudan başka ülkelerin liderlerine yönelik bir suikast tehdidi yer almadı; ancak cihazın kürsüde gösterilmesi, İsrail'in Hizbullah'a yönelik geçmiş operasyonlarını hatırlatan dikkat çekici bir mesaj olarak öne çıktı.
İsrail, 2024'teki çağrı cihazı saldırısının sorumluluğunu resmi olarak üstlenmemişti. Bununla birlikte Reuters, saldırının İsrail tarafından gerçekleştirildiğine yönelik çeşitli kaynak ve istihbarat değerlendirmelerine yer vermişti. Lübnan'ın BM misyonu da cihazların ülkeye girmeden önce patlayıcılarla donatıldığını ve uzaktan elektronik sinyallerle infilak ettirildiğini bildirmişti.
Lübnan'daki çağrı cihazı saldırısında ne olmuştu?
17 Eylül 2024'te Lübnan'ın farklı bölgelerinde Hizbullah mensupları tarafından kullanılan çağrı cihazları peş peşe patladı. Patlamalarda en az 12 kişi hayatını kaybederken yaklaşık 2 bin 800 kişi yaralandı. Reuters'ın aktardığı kaynaklara göre binlerce cihaza önceden patlayıcı yerleştirilmişti.
Saldırının ardından 18 Eylül'de bu kez telsizlerin de dahil olduğu yeni patlamalar yaşandı. İki günlük saldırı dalgasında toplam can kaybı ve yaralı sayısı daha sonra yükseldi. Reuters, olayların Hizbullah'ın iletişim altyapısına yönelik gizli bir operasyon kapsamında gerçekleştirildiğine ilişkin kaynakların bulunduğunu aktardı.
Saldırının arkasında İsrail'in bulunduğu yönündeki iddialar uluslararası basında geniş yer bulurken, İsrail yönetimi o dönemde operasyonun sorumluluğunu açık biçimde üstlenmedi.
Cihazların üretimiyle ilgili tartışma
Patlayan çağrı cihazlarının tedarik süreci de saldırı sonrasında tartışma konusu oldu. Tayvan merkezli Gold Apollo, cihazların üretiminin Macaristan merkezli BAC Consulting tarafından gerçekleştirildiğini açıklamıştı.
Reuters'ın daha sonraki haberinde ise cihazların özel olarak tasarlandığı ve patlayıcıların iletişim cihazlarının içerisine gizlendiğine ilişkin ayrıntılar yer aldı.
Netanyahu'nun 2026'daki BM konuşmasında aynı yönteme ilişkin bir çağrı cihazını kürsüde göstermesi, 2024 saldırısının İsrail Başbakanı tarafından yeniden gündeme taşınması anlamına geldi.
BM Genel Kurulu'nda Netanyahu'ya protesto
Netanyahu'nun konuşması öncesinde çok sayıda diplomat ve ülke temsilcisi Genel Kurul salonundan çıktı. Salondaki protestonun ardından Netanyahu, ayrılan delegelere yönelik “ahlaki korkaklar” ifadesini kullandı ve konuşmasını sürdürdü.
Yaklaşık 37 dakika süren konuşmasında İran, Gazze, Hizbullah ve bölgedeki çatışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Netanyahu, ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı da hedef alan açıklamalar yaptı. Konuşmasının ilerleyen bölümünde ise bir Starlink terminalini göstererek bunu BM Genel Kurulu Başkanı aracılığıyla İran heyetine ulaştırmak istediğini söyledi.
Netanyahu'nun çağrı cihazını göstermesi ise konuşmanın en dikkat çeken anlarından biri oldu. “Hizbullah kesinlikle hatırlıyor” sözleriyle 2024'teki saldırıyı hatırlatan İsrail Başbakanı, böylece Hizbullah'a karşı yürütülen operasyonları BM kürsüsünde yeniden gündeme taşıdı.
