Suriye'de yarım asırlık Baas rejiminin sona ermesi, Orta Doğu'daki en büyük mülteci krizlerinden birinde tarihi bir kırılma noktası yarattı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) Ürdün Ofisi, Beşşar Esed yönetiminin devrilmesinin ardından Ürdün'den Suriye'ye yönelik gönüllü geri dönüşlerin kitlesel bir boyuta ulaştığını ve eve dönenlerin sayısının 200 bin sınırını geçtiğini duyurdu.
UNHCR Sözcüsü Yusuf Taha, 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü kapsamında Ürdün devlet televizyonu Al-Mamlaka’ya yaptığı özel açıklamada, Suriyeli muhaliflerin Şam kontrolünü ele geçirdiği 8 Aralık 2024 tarihinden bu yana yaşanan göç hareketliliğinin güncel bilançosunu paylaştı. Taha, yeni yılın başından bu yana Ürdün'den 23 bin 150 Suriyelinin topraklarına geri döndüğünü, sadece 1-13 Haziran tarihleri arasında bile bu sayıya 2 bin 500 kişinin daha eklendiğini belirtti.
Dönüş Çizgisi: Aileler Ağırlıkta, Kamplar Boşalıyor
BM sözcüsünün aktardığı demografik veriler, Suriye'ye geri dönüşlerin organize ve kararlı bir yapıda ilerlediğini gösteriyor. Ürdün'den ayrılan Suriyelilerin yüzde 51'ini erkek nüfus oluştururken, dönüş tercihlerindeki sosyal yapı da dikkat çekiyor. Geri dönenlerin yüzde 58'i Suriye'ye aileleriyle birlikte toplu olarak geçiş yapmayı seçerken, yüzde 42'lik kesim ise süreci tek başına yürütüyor.
Rapordaki en çarpıcı detaylardan biri ise yıllardır zorlu şartlar altında yaşam mücadelesi verilen sığınma alanlarıyla ilgili oldu. Ülkesine dönen Suriyelilerin yüzde 24’ünün Ürdün’deki resmi mülteci kamplarında barınan kişilerden oluştuğu, rejimin değişmesiyle birlikte kamplardan çıkışların hızlandığı ifade edildi.
Ürdün’de Kalan Mülteci Nüfusu Ne Durumda?
Büyük geri dönüş dalgasına rağmen Ürdün, halen bölgedeki en yoğun mülteci nüfusuna ev sahipliği yapan ülkelerden biri konumunda. Sözcü Yusuf Taha, ülkede şu an itibarıyla 380 bini Suriyeli olmak üzere toplamda 400 binin üzerinde mültecinin yaşamaya devam ettiğini bildirdi. UNHCR, bir yandan dönüş süreçlerini koordine ederken diğer yandan Ürdün'de kalmayı sürdüren sığınmacılar için insani yardım ve koruma faaliyetlerini kesintisiz sürdürüyor.
Orta Doğu’da Haritayı Değiştiren 8 Aralık Dönüm Noktası
Suriye’de göçün yönünü tamamen tersine çeviren süreç, Suriyeli muhalif güçlerin askeri ilerleyişinin ardından 8 Aralık 2024’te başkent Şam’a girmesiyle başlamıştı. Bu hamleyle, 1971 yılından bu yana ülkeyi demir yumrukla yöneten Hafız Esed ve ardından oğlu Beşşar Esed liderliğindeki Baas rejimi resmen çökmüş, bu tarihi gelişme milyonlarca mülteci için ülkelerine güvenli dönüş umudunu doğurmuştu.
