Reuters’ın aktardığı bilgilere göre ABD istihbarat kaynaklarına dayanan raporlar, İran’daki yönetim yapısının askeri operasyonlara rağmen işleyişini sürdürdüğünü ortaya koydu. Raporda, ülkenin siyasi ve askeri kurumlarının faaliyetlerine devam ettiği ve yönetimin ülke üzerindeki kontrolünü koruduğu ifade edildi.
Kaynaklar, farklı kurumlar tarafından hazırlanan değerlendirmelerde de benzer analizlerin yer aldığını belirtti. Bu analizlerde İran’daki mevcut yönetimin kısa vadede çökme tehlikesiyle karşı karşıya olmadığı yönünde değerlendirmeler bulunduğu aktarıldı.
Ulusal İstihbarat Konseyi raporunda dikkat çeken tespit
ABD Ulusal İstihbarat Konseyi tarafından hazırlanan gizli bir değerlendirmede de İran’daki yönetim yapısına ilişkin değerlendirmeler yer aldı. Söz konusu raporda, İran’a yönelik daha geniş çaplı askeri saldırıların bile ülkedeki yerleşik dini ve askeri yönetimi devirmesinin düşük ihtimal olduğu sonucuna varıldığı öne sürüldü.
Raporda, İran’daki devlet kurumlarının belirli bir kurumsal yapıya sahip olduğu ve bu yapı sayesinde yönetim sürekliliğinin korunabileceği ifade edildi.
Halefiyet mekanizmalarına dikkat çekildi
İstihbarat değerlendirmelerinde İran’daki yönetim sisteminde halefiyet mekanizmalarının bulunduğu da belirtildi. Rapora göre liderlik kadrolarında ağır kayıplar yaşansa dahi devlet kurumlarının önceden belirlenmiş halefiyet mekanizmaları sayesinde yönetim sürekliliğini sağlayabileceği ifade edildi.
Analizde ayrıca İran’daki muhalif hareketlerin kısa vadede yönetimi devralabilecek kapasiteye sahip olmadığı değerlendirmesine de yer verildi. Bu durumun ülkedeki mevcut siyasi yapının devamlılığı açısından etkili olabileceği belirtildi.
Operasyonların maliyeti artıyor
ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yapılan hesaplamalara göre İran’a yönelik askeri operasyonların ilk 100 saatlik bölümünde ABD’nin yaklaşık 3,7 milyar dolar harcadığı ifade edildi. Bu veriler doğrultusunda operasyonların günlük maliyetinin yaklaşık 890 milyon dolar seviyesinde olduğu değerlendirildi.
Uzmanlar, operasyonların uzun süre devam etmesi halinde Pentagon’un ek bütçe talebinde bulunabileceğini belirtiyor. ABD’li bazı senatörler de çatışmanın günlük maliyetinin 890 milyon dolar ile 1 milyar dolar arasında olabileceğini ifade ediyor. Pentagon ise şu ana kadar operasyonların toplam maliyetine ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
Ekonomistlerin değerlendirmelerine göre çatışmaların uzun sürmesi durumunda ABD ekonomisi üzerindeki toplam maliyetin 200 milyar doların üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
ABD ve İsrail’in İran operasyonları
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında yürütülen müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı. İran ise İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.
İranlı yetkililerin açıklamalarına göre ABD ve İsrail saldırılarında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti. İranlı kaynaklar saldırılarda 1332 kişinin öldüğünü bildirdi.
