Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesindeki müttefikleriyle yürüttüğü ekonomik entegrasyonu altın çağına taşıyor. 2021-2025 yıllarını kapsayan son beş yıllık dönemde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile kurulan ticari köprü, toplam 72,2 milyar dolarlık devasa bir hacme ulaştı. Sadece klasik ticaretle sınırlı kalmayan bu güçlü işbirliği; yapay zekadan uzay faaliyetlerine, serbest bölgelerden Orta Koridor ulaştırma hatlarına kadar geleceği şekillendiren çok boyutlu bir stratejik ortaklığa evrilmiş durumda.
Dış Ticarette 10,9 Milyar Dolarlık Pozitif Denge
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yansıyan tablo, Türkiye'nin bölgedeki ekonomik ağırlığını ve artan üretim gücünü net biçimde ortaya koyuyor. Söz konusu 5 yıllık süreçte dört üye ülkeye gerçekleştirilen toplam ihracat 41,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, bu ülkelerden yapılan ithalat faturası 30,6 milyar dolar bandında kaldı.
Böylece Türkiye, müttefikleriyle yürüttüğü ticari faaliyetlerde 10,9 milyar dolarlık bir dış ticaret fazlası elde ederek önemli bir başarıya imza attı. Mevcut yılın ilk 9 aylık periyodunda da ihracat çarkları hızla dönmeye devam etti ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) kayıtlarına göre 4,8 milyar dolarlık dış satım rakamına ulaşıldı.
İhracatın Zirvesinde Azerbaycan, İthalatta Kazakistan Var
Bölgesel ticaretin şampiyonlarına bakıldığında, "iki devlet, tek millet" vizyonuyla hareket edilen Azerbaycan, 13,7 milyar dolarlık ihracatla Türkiye'nin en çok ürün sattığı pazar konumunda bulunuyor. İhracatta Azerbaycan'ı 12,4 milyar dolarla Kazakistan, 9,9 milyar dolarla Özbekistan ve 5,6 milyar dolarla Kırgızistan takip ediyor.
Tedarik cephesinde ise Avrasya'nın parlayan yıldızı Kazakistan 16,7 milyar dolarlık ithalat hacmiyle ilk sırada yer alıyor. İthalatta Özbekistan'dan 6,9 milyar dolar, Azerbaycan'dan 6,2 milyar dolar ve Kırgızistan'dan 951,9 milyon dolarlık alım yapıldığı görülüyor.
"2040 Vizyonu": Ortak Pazar ve Kesintisiz Güç Birliği
Temelleri 2009 yılında "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" olarak atılan ve 2021'de TDT adını alarak kurumsal kimliğini pekiştiren teşkilat, sadece kültürel bir platform olmaktan çıkarak güçlü bir bölgesel aktöre dönüşüyor.
Teşkilatın hazırladığı "Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi", üye devletler arasında mal, sermaye, hizmet ve teknoloji dolaşımının serbestleştirilmesini hedefleyen iddialı bir yol haritası sunuyor. Küresel ve bölgesel krizlerde birlikte hareket etme kararlılığı taşıyan birlik, akıllı şebekeler ve yenilenebilir enerji gibi sürdürülebilir yatırımları da stratejik öncelikleri arasında tutuyor.
Orta Koridor Üzerinden Yükselen Yeni İpekyolu
Ekonomik büyümenin ve karşılıklı yatırımların belkemiğini ise küresel ticarette giderek daha fazla önem kazanan 'Orta Koridor' oluşturuyor. Asya'yı Avrupa'ya bağlayan en güvenli ve hızlı lojistik hatlardan biri olan Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki savunma, enerji ve teknoloji ortaklığını destekleyen fiziki bir can damarı işlevi görüyor.
İkili ilişkiler artık klasik dış ticaretin sınırlarını çoktan aşmış vaziyette. Türkiye ve Kazakistan arasındaki ilişkiler yapay zeka, inovasyon ve uzay bilimleri gibi geleceğin teknolojilerine yönelirken; Özbekistan ve Kırgızistan ile yürütülen diplomasi dijital ticaret, serbest bölgeler ve madencilik alanındaki dev yatırımlarla derinleşiyor.
