Otomotiv sektöründe eylül ayına dair piyasa verileri, tüketici alışkanlıklarındaki değişimi ve ekonomik koşulların sektöre yansımalarını gözler önüne seriyor. Quick Finans ve SmartIQ ortaklığıyla hazırlanan 2. El Oto Raporu, piyasadaki aylık toparlanma çabalarına rağmen yıllık bazdaki daralmanın sürdüğünü ortaya koydu. Pazarın en dikkat çeken gelişmesi ise ikinci el elektrikli araç satışlarındaki tarihi zirve oldu.
Sıfır kilometre otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 2026’nın eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %24,3 oranında ciddi bir kayıp yaşayarak 83 bin 469 adet seviyesinde kaldı. Aylık bazda ise pazar %3’lük küçük bir büyüme sinyali verdi. Ocak-Ağustos dönemine bakıldığında ise toplam satışların geçen yıla göre %13 azalarak 803 bin 465 adede gerilediği görüldü.
İkinci Elde Toparlanma Sınırlı Kaldı
Benzer bir tablo ikinci el piyasasında da kendini gösterdi. 15 yaş ve 350 bin kilometre sınırına kadar olan ikinci el pazarında satışlar ağustos ayındaki durgunluğun ardından eylül ayında %3 oranında artarak 351 bin 311 adede yükseldi ve haziran-eylül döneminin en yüksek hacmine ulaştı. Ancak bu aylık hareketlilik, yıllık bazdaki kaybı telafi etmeye yetmedi. Geçtiğimiz yılın eylül ayına (373 bin 728 adet) kıyasla pazar %6 oranında küçüldü. Yılın ilk dokuz aylık döneminde de ikinci el satışları %8,7 oranında daraldı.
Uzmanlar, sıfır araçlardaki sert düşüşe karşın ikinci eldeki daralmanın nispeten sınırlı kalmasını; tüketicilerin alım gücündeki zayıflamaya, kredi bulmadaki zorluklara ve artan uygun bütçeli mobilite ihtiyacına bağlıyor.
İkinci El Elektrikli Araçlar Yılın Zirvesinde
Piyasadaki genel durgunluğa meydan okuyan tek segment ise ikinci el elektrikli araçlar oldu. Eylülde 9 bin 556 adet satış rakamına ulaşan bu segment, yılın en yüksek performansını sergiledi. Bir önceki aya göre %13, ocak ayına göre ise tam %81 oranında artış gösteren satışlar, tüketicinin elektrikli araçlara olan ilgisinin hızla arttığını kanıtlıyor. Akaryakıt fiyatlarındaki artış, vergi avantajları ve bu araçlar için sunulan nispeten daha esnek kredi imkanları, ibreyi elektrikli otomobillere çevirmiş durumda.
Satış Bekleme Süreleri Uzuyor
Öte yandan, eylül ayında araçların satılana kadar vitrinde ya da stokta bekleme süresi uzadı. Pazar ortalaması 49 günden 51 güne çıkarken, binek araçlarda bu süre 51 gün olarak ölçüldü. Hafif ticari araçlar ise 47 günlük stok süresiyle binek araçlara göre daha hızlı el değiştirdi. Aylık bazda hafif ticari araç satışları 46 bin 362 adede çıkarak %1 artsa da, geçen yılın aynı ayına göre %24’lük sert bir düşüş yaşamaktan kurtulamadı.
Stok sürelerindeki bu artışın temelinde, yaz sezonunun bitmesiyle birlikte araç kiralama şirketlerinin filolarındaki araçları piyasaya sürmesi ve ekonomik ihtiyaçlar sebebiyle bireysel satıcıların da pazara dahil olması yatıyor. Arzın artması, alıcı bulma hızını yavaşlatıyor.
Yaşlı Araçlara İlgi Artarken Fiyatlar Direniyor
Alım gücündeki düşüşün bir diğer yansıması da 15 yaş üstü araç pazarında görüldü. Ağustos ayında 127 bin bandında olan satışlar, eylülde %4,5 artışla 132 bin 824 adede yükseldi. Dikkat çeken detay ise artan talebe rağmen fiyatların değişmemesi oldu. Bu yaş grubundaki araçların ortalama fiyatı 414 bin TL seviyesinde yatay bir seyir izledi. Ortalama stokta kalma süresi de 52 gün olarak sabit kaldı.
Piyasa dinamikleri, yaz aylarının ardından talebin hafif de olsa canlandığını ancak ekonomik koşulların bu toparlanmayı baskıladığını gösteriyor. Sektör temsilcileri, yılın en hareketli dönemi olan son çeyrekte, pazar payını artırmak isteyen markaların sunacağı agresif finansman kampanyalarının ve fiyat indirimlerinin pazarın yönünü belirlemede kilit rol oynayacağını öngörüyor.
