Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından üç yılda bir düzenlenen ve dünya genelinde 15 yaş grubu öğrencilerin bilgi ile becerilerini ölçen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Toplam 91 ülkenin katılım sağladığı araştırmada, uluslararası ölçekte genel bir puan düşüşü gözlenmesine rağmen Türkiye; fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında kayda değer bir yükseliş grafiği çizdi.
Fen Bilimlerinde Zirveye Yerleşen İvme
Ağırlıklı alanın fen bilimleri olarak belirlendiği PISA 2025 araştırmasında Türkiye, fen alanında ortalama puanını 494’e çıkararak OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke unvanını kazandı. Küresel çaptaki gerilemeye karşın puanını 2022'ye göre 18, 2018'e göre ise 26 puan artıran Türkiye; 482 olan OECD ve 443 olan dünya ortalamasını belirgin bir farkla geride bıraktı. Bu sonuçla birlikte Türkiye, OECD ülkeleriyle arasındaki makası kapatmakla kalmayıp 12 puanlık bir avantaj sağladı.
Okuma Becerileri ve Matematikte Kararlı Yükseliş
Benzer bir başarı tablosu okuma becerileri ve matematik alanlarında da öne çıktı. Türkiye, okuma becerilerinde puanını önceki döneme göre 16 puan artırarak 472 seviyesine taşıdı. Böylece 461 olan OECD ve 420 olan dünya ortalamasının üzerine çıktı. 2018 yılında OECD ortalamasının 21 puan gerisinde yer alan Türkiye, 2025 sonuçlarıyla birlikte bu tabloyu tersine çevirerek OECD’nin 11 puan önüne geçmeyi başardı.
Matematik disiplininde ise ortalama puanını 9 puanlık artışla 462’ye çıkaran Türkiye, 429 olan dünya ortalamasını rahatlıkla aşarken, 463 olan OECD ortalamasını da yakalama noktasına geldi.
Üst Düzey Başarı Gösteren Öğrenci Oranında Tarihi Rekor
PISA 2025 raporu, Türkiye’deki eğitim sisteminin hem temel becerileri yaygınlaştırmada hem de nitelikli öğrenci yetiştirmede katettiği mesafeyi ortaya koydu. Fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 4'ten yüzde 7,4’e yükselerek yüzde 7,2 olan OECD ortalamasını ilk kez geride bıraktı.
Söz konusu oranlar okuma becerilerinde yüzde 1,9’dan yüzde 4,2’ye; matematikte ise yüzde 5,4’ten yüzde 7,9’a ulaştı. Türkiye böylelikle her üç kulvarda da hem asgari hem de üst düzey başarı elde eden öğrenci oranlarında PISA tarihindeki en yüksek seviyelere erişti.
Öğrenme Ortamları ve Eğitim Kadrosu OECD Standardının Üzerinde
Raporun anket verilerine dayanan bölümlerinde, Türkiye'deki fiziki ve sosyal öğrenme koşullarının OECD ortalamasından daha iyi bir noktada yer aldığı vurgulandı. Eğitim kadrosunun nicelik ve nitelik bakımından geçirdiği iyileşme sürecinin OECD verilerine kıyasla daha hızlı ilerlediği tespit edildi. Araştırma sonuçları, okullardaki altyapı yatırımlarının ve eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmeye yönelik adımların sahada somut karşılık bulduğunu kanıtladı.
