Ankara’da bulunan bir kağıt atölyesi, geleneksel yöntemlerle lifli bitkiler ve tarımsal atıkları işleyerek el yapımı kağıt üretiyor. Yusuf Parlak liderliğindeki atölye, bu kağıtları sanatsal eserler için kullanarak gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Geleneksel yöntemle geri dönüşüm ve sanat
Düzce Üniversitesi Sanat Tasarımı ve Mimarlık Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Yusuf Parlak, atölyede usta öğretici ve yönetici olarak görev yapan Şerife Güven ile birlikte, tarımsal atıkları kullanarak sanatkârane kağıt üretimi gerçekleştiriyor. Parlak, "Ankara’da katıldığımız İslam Sanatları fuarında, atık kağıtları sanatsal kağıtlara dönüştürme projemizi başlattık," diyor. Hamamönü’nde açtıkları atölyede, hem geleneksel asitsiz kağıt üretimi hem de eğitim çalışmalarına odaklanıyorlar.
Uzun ömürlü ve doğal kağıtlar
Yusuf Parlak, ürettikleri kağıtların endüstriyel kağıtlardan çok daha uzun ömürlü olduğunu belirtiyor. "Bizim kağıtlarımız tamamen doğal yöntemlerle oluşturuluyor ve uzun lifli bitkilerden yapıldığından, bin yıla kadar bozulmadan kalabiliyor" diyerek, geleneksel üretim yöntemlerinin önemine dikkat çekiyor. Ayrıca, endüstriyel kağıtların kısa ömürlü olmasının sebebini kimyasal işlemlere bağlıyor.
Parlak, atölyede ham madde olarak kullandıkları unsurları şöyle sıralıyor: "Pamuk, keten, kenevir ile birlikte tarımsal atıklar olan muz ağaçları ve pirinç sapları kullanıyoruz. Bu atıklar endüstride genellikle değerlendirilmiyor ve yakılıyor. Ancak biz bunları kağıt yapımında kullanarak hem çevreye katkı sağlıyoruz hem de sanatsal üretimler gerçekleştiriyoruz."
Kağıt yapım sürecinde, doğal pişirme yöntemleri kullanıldığına dikkat çeken Parlak, meşe külü ile pişirilerek lignin uzaklaştırıldığını aktarıyor. Boyama işlemleri de doğal boyalarla gerçekleştirilmekte.
Parlak, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras taşıyıcı listesinde el yapımı kağıt ve ebru sanatı ile yer aldığını vurgularken, "Gelecek nesillere bırakacağımız eserler için asitsiz kağıtlarımız üzerine sanat çalışmaları yapıyoruz," diyor. Ayrıca, atölye çalışmalarıyla çocukların sıfır atık bilincini kazanmalarına yardımcı olmak istiyorlar.
Atölye, eğitim etkinlikleri aracılığıyla katılanlara el yapımı kağıdın önemini ve değerini aktarmayı amaçlıyor. Şerife Güven, katılımcıların kağıt yapım sürecinde duygularına ortak olduklarını belirterek, "Buradan ayrılanlar, kağıdın ne kadar kıymetli olduğunu anlıyor ve mutlu bir şekilde çıkıyorlar," şeklinde ifade ediyor.
Sürdürülebilirliği ve geleneksel sanatları yaşatmayı hedefleyen bu atölye, aynı zamanda çevresel anlamda da önemli bir katkıda bulunuyor. Öğrenme süreciyle birlikte katılımcılar, doğanın ve atık yönetiminin önemini de benimsemiş oluyor.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SANAT TASARIMI VE MİMARLIK FAKÜLTESİ GELENEKSEL TÜRK SANATLARI BÖLÜM BAŞKANI DOÇ. DR. YUSUF PARLAK İLE ATÖLYEDE USTA ÖĞRETİCİ VE YÖNETİCİ OLARAK GÖREV YAPAN ŞERİFE GÜVEN KOORDİNESİNDE ÇALIŞILIYOR. PARLAK VE GÜVEN KAĞITLARIN YAPILIŞ SÜRECİNİ VE ATIK KAĞITLARIN SANATA DÖNÜŞTÜRÜLME SÜRECİNİ ANLATTI.
