GÖKHAN EREK / ÖZEL HABER
İşgalci İsrail’in, Lübnan’a yönelik hukuk tanımaz, soykırım endeksli saldırıları devam ederken; ateşkes ve kalıcı barış üzerine yürütülecek çalışmalar da merakla takip ediliyor.
DONALD TRUMP’TAN LÜBNAN AÇIKLAMASI
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump da Truth Social hesabı üzerinden yaptığı açıklamada; İsrail ve Lübnan arasında biraz nefes alma alanı yaratmaya çalıştıklarını belirterek, iki ülke liderlerinin 34 yıl aradan sonra ilk defa yüz yüze geleceklerini duyurdu.
LÜBNAN’IN GELECEĞİNE DAİR MERAK EDİLENLER
Peki işgalci İsrail ile Lübnan’ın istek ve beklentileri ne, Lübnan “Yeni Gazze” mi olacak, İsrail-Lübnan görüşmelerine Lübnan cephesinden verilen tepkiler ne yönde, İsrail Lübnan’da neyi planlıyor, Lübnan’da kalıcı barış olacak mı? İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Tuba Yıldız, Yeni Birlik Gazetesi’ne değerlendirdi.
“TARAFLARIN BEKLENTİLERİ HİZBULLAH’IN SİLAHSIZLANDIRILMASI DIŞINDA BİRBİRİNDEN ÇOK FARKLI”
İşgalci İsrail ile Lübnan görüşmelerinin 14 Nisan’da büyükelçiler düzeyinde başladığını hatırlatan Dr. Tuba Yıldız, “Bugün de iki ülke liderinin telefon konuşması planlanıyor ancak resmî açıklama henüz yok. Tarafların beklentileri “Hizbullah’ın silahsızlandırılması” dışında birbirinden çok farklı. Lübnan acil ateşkes çağrısı yaparken, müzakere sürecinin sonunda da İsrail’in saldırılarını durdurmasını ve topraklarından tamamen çekilmesini talep ediyor. Buna karşılık ise Hizbullah’ı daha fazla baskılayacağı ve silahsızlanması için gereken politikayı daha sert uygulayacağı sözünü veriyor.” ifadelerini kullandı.
“İRAN’IN LÜBNAN ÜZERİNDEKİ ISRARI DEVAM EDİYOR”
Dr. Yıldız, İsrail’in Lübnan’a göre tam aksi bir plana sahip olduğunu belirterek, şunları kaydetti, “Tel Aviv, Lübnan’ın güneyini üç parçaya bölerek işgali sürdüreceğini, yerinden edilenlerin evlerine geri dönemeyeceğini açık bir şekilde söylüyor. Lübnan’dan beklentisi ise taleplerini kabul etmesi, yani işgalin meşrulaştırılması. Lübnan ile yapmaya karar verdiği müzakereler ise tamamen Lübnan’ı İran–ABD savaş cephesinin dışında tutmak. Bunu da bir ölçüde başarmış gözükse de İran’ın Lübnan üzerindeki ısrarı da devam ediyor.”
“BÖLGEYİ İZOLE ETMEYE ÇALIŞIYOR”
Lübnan’ın “Yeni Gazze” olacağına dair söylemin Ekim 2023 tarihinden beri İsrail’in sık kullandığı argümanlardan biri olduğunu aktaran Dr. Yıldız, “Lübnan’ın güney sınırı şu an büyük oranda yıkılmış durumda. İsrail, köprü ve geçitleri bombalayarak Litani’nin güneyini kuşatma altına alarak bölgeyi izole etmeye çalışıyor. Ancak karada Hizbullah’la olan savaş da devam ediyor.” şeklinde konuştu.
“LÜBNAN’DA BİR İÇ SAVAŞ ÇIKARMAYI BAŞARIRSA…”
Dr. Yıldız, İsrail’in, Filistin için düşündüğünü güney Lübnan için de düşündüğünü anımsatarak, sözlerini şu şekilde sürdürdü, “Ancak Lübnan ve Filistin farklı siyasal konjonktüre sahip. Bununla birlikte eğer Lübnan’da bir iç savaş çıkarmayı başarırsa güney Lübnan’ın Gazzeleşmesi çok daha kolay olacak.”
“İSRAİL HEGEMONYASINA GİRECEK OLMASI KRİZLERİN DEVAM EDECEĞİNİ GÖSTERİYOR”
İşgalci İsrail-Lübnan görüşmelerine Lübnan cephesinden verilen tepkileri yorumlayan Dr. Yıldız, “Şu ana kadar Lübnan siyasetinde Hizbullah dışında görüşmelere çok sert bir tepki gelmedi. İsrail ile masaya oturmak özellikle Lübnan’ı İran’ın şemsiyesinden çıkarmak için çok önemli bir adım olarak görülüyor. Ancak halihazırda şartlara baktığımızda her ne kadar Lübnan’ın İran hegemonyasından çıkması pozitif bir adım olarak görülse de İsrail hegemonyasına girecek olması krizlerin devam edeceğini gösteriyor. Sahada savaşmaya devam eden Hizbullah ise görüşmeleri ve İsrail ile yapılacak olan herhangi bir anlaşmanın reddi için olabildiğince siyasi baskı kurmaya çalışıyor.” ifadelerine yer verdi.
NAİM KASIM’IN LÜBNAN HÜKÜMETİNE YÖNELİK AÇIKLAMALARININ YANSIMALARI
Dr. Yıldız, Hizbullah’ın Genel Sekreteri Naim Kasım’ın, Lübnan hükümetini vatan haini olarak nitelendirmesinin; ülkede gerilimi artıran faktörler arasında yer aldığını vurgulayıp, şunları söyledi, “Şii ikilinin diplomatik gücü olan Nebih Berri ise İran’la olan temasını güçlendirerek, Lübnan’ın bağımsız bir şekilde değil de İran-ABD müzakerelerinde yer almasını önemsiyor. Bu nedenle de Lübnan siyaseti İsrail ile müzakere sürecinde bölünmüş durumda.”
“HİZBULLAH DESTEKÇİSİ HİÇBİR UNSURU GÖRMEK İSTEMİYOR”
Müzakere sürecinde daha da belirginleşen plana göre işgalci İsrail’in öncelikle Litani’nin güneyini üç farklı parçaya bölmek istediğini dile getiren Dr. Yıldız, “Oslo Planı’na benzeyen süreç Lübnan’ın güneyinin insansızlaşmasını içeriyor. Hizbullah’ın silahsızlanması ise bilinen bir plan, ancak müzakerelerde ortak bir noktaya varılırsa; İsrail için bir sonraki aşama Hizbullah’ın siyasi tasfiyesi, tüm kurumlarına el konulması ve örgütün tüm mensuplarının ülke dışına çıkarılması şeklinde olacak. Bir başka ifadeyle İsrail Lübnan’da Hizbullah destekçisi hiçbir unsuru görmek istemiyor ki bu büyük bir Şii sürgünü talep etmesi anlamına geliyor. Tıpkı Filistin Nekbesi gibi.” dedi.
“LÜBNAN’DA KALICI BARIŞ MÜMKÜN DEĞİL”
Genel tabloya bakıldığında Lübnan’da kalıcı barış olmasının mümkün olmadığına dikkat çeken Dr. Yıldız, sözlerini şu şekilde sonlandırdı, “Uluslararası müdahalelerle İsrail’in işgal planı engellenmediği müddetçe; Lübnan’ın güneyinde Golan modelini görmemiz muhtemel olacak.”
