Yönetmeliğe göre uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılmak zorunda. Sözleşmede; işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri, ücret tutarı ve ödeme şekli gibi temel unsurların yer alması gerekiyor.
Ayrıca işveren tarafından sağlanan araç ve ekipmanlar, bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurma yöntemi ile genel ve özel çalışma şartları da sözleşmede açık şekilde belirtilmeli.
İş Araçları ve Malzemeler
İş sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadığı sürece, uzaktan çalışan işçinin mal ve hizmet üretimi için gerekli malzeme ve iş araçları işveren tarafından karşılanıyor. Sağlanan araç ve ekipmanların kullanım esasları ile bakım ve onarım koşullarının işçiye açık ve anlaşılır biçimde bildirilmesi gerekiyor.
İş araçlarının işveren tarafından temin edilmesi halinde, bu araçların teslim edildiği tarihteki bedellerini gösteren liste yazılı olarak işçiye veriliyor. Bu kapsamda söz konusu araç ve malzemeler işçiye zimmetlenmiş sayılıyor.
Zorunlu Giderler Sözleşmede Belirtilecek
İşin yerine getirilmesinden kaynaklanan ve mal veya hizmet üretimiyle doğrudan ilgili zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı iş sözleşmesinde yer almak zorunda. Giderlerin tespiti ve ödeme esasları taraflar arasında yazılı olarak düzenleniyor.
Fazla Mesai İçin Yazılı Talep
Uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve süresi sözleşmede belirleniyor. İş Kanunu’ndaki sınırlamalara bağlı kalmak kaydıyla taraflar çalışma saatlerinde değişiklik yapabiliyor.
Fazla çalışma ise işverenin yazılı talebi üzerine yapılabiliyor. İşçinin fazla çalışmayı kabul etmesi halinde uygulama geçerlilik kazanıyor.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüğü
İşveren, işin niteliğine göre iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve ekipmanla ilgili güvenlik tedbirlerini almakla yükümlü.
Tehlikeli kimyasal maddeler ve radyoaktif maddelerle yapılan işlerde uzaktan çalışma uygulanamıyor.
Normal Çalışmadan Uzaktan Çalışmaya Geçiş
İşçi işe alınırken doğrudan uzaktan çalışma sözleşmesi yapılabileceği gibi, işyerinde normal statüde çalışan bir işçi de tarafların anlaşması halinde uzaktan çalışmaya geçebiliyor. Bu durumda mevcut iş sözleşmesi uzaktan çalışma sözleşmesine dönüştürülüyor.
Uzaktan çalışmak isteyen işçi, işverene yazılı talepte bulunmak zorunda. İşveren, talebe 30 gün içinde yazılı cevap veriyor. Talebin kabul edilmesi halinde uzaktan çalışma sözleşmesi düzenleniyor.
Uzaktan çalışmaya geçen işçi, yeniden işyerinde çalışma talebini yazılı olarak iletebiliyor. İşveren bu talebi öncelikli olarak değerlendiriyor.
Zorlayıcı nedenlerle işyerinin tamamında veya bir bölümünde uzaktan çalışmaya geçilmesi halinde ise işçinin talebi ve onayı aranmıyor.
ILO Tavsiyesi ve Giderler
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 177 Sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi Türkiye tarafından onaylanmadı. Söz konusu sözleşme, evde çalışanlar ile diğer çalışanlar arasında ayrımcılık yapılmamasını öngörüyor.
ILO’nun 184 sayılı tavsiye kararında ise evden çalışanların enerji ve su kullanımı, haberleşme, makine ve teçhizatın bakımı gibi işle bağlantılı giderleri işverenden talep edebileceği belirtiliyor.
