Türkçede yılın on iki bölümünü ifade eden ay adları, kullanım şekline göre büyük ya da küçük harfle başlayabilir. Bu durum tamamen ay adının cümle içinde hangi anlamda kullanıldığıyla ilgilidir.
Eğer ay isimleri özel bir tarihi ifade etmiyorsa küçük harfle yazılır. Yani ay adı yalnızca zaman dilimini anlatıyorsa büyük harf kullanılmaz. Bu durumda ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım ve aralık kelimeleri küçük harfle başlar.
Örnek kullanımlar şu şekildedir:
Bu yıl tatil planımızı temmuz ayında yapmayı düşünüyoruz.
Havalar genellikle kasım ayında hızla soğumaya başlar.
Proje çalışmaları mart ayında tamamlanacak.
Bu tür kullanımlarda ay adı herhangi bir tarih belirtmediği için küçük harfle yazılır ve kelimeye gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Ay İsimlerine Gelen Ekler Ayrılır mı? Kesme İşareti Kullanımı
Ay isimlerinin yazımında en çok merak edilen konulardan biri de eklerin nasıl kullanılacağıdır. Türk Dil Kurumu’na göre bu durum ay adının özel bir tarih bildirip bildirmemesine bağlıdır.
Eğer ay adı belirli bir tarih içerisinde kullanılıyorsa büyük harfle yazılır ve getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Örnekler:
15 Mayıs’ta toplantı yapılacak.
10 Kasım’da anma töreni düzenlenecek.
23 Nisan’da öğrenciler için etkinlikler planlandı.
Ancak ay adı genel bir zaman dilimi olarak kullanılıyorsa küçük harfle yazılır ve ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Örnek:
mayısta havalar genellikle ısınmaya başlar.
eylülde okullar yeniden açılır.
Bu nedenle ay isimlerinin doğru yazımı için cümledeki anlamın iyi analiz edilmesi gerekir.
Gün İsimleri Cümle İçinde Nasıl Yazılır? Gün Adları Büyük mü Küçük mü Yazılır
Gün isimleri de ay adlarıyla benzer bir yazım kuralına sahiptir. Eğer gün adları tek başına kullanılıyorsa küçük harfle yazılır.
Örnekler:
Toplantı çarşamba günü yapılacak.
Dersler genellikle pazartesi sabahı başlar.
Tatil planını cumartesi günü konuşuruz.
Ancak gün adı belirli bir tarihi ifade ediyorsa büyük harfle yazılır. Bu kullanım genellikle tarih bilgisi içeren ifadelerde görülür.
Örnekler:
3 Eylül Pazar günü etkinliğe katılacağım.
29 Ekim 1923 Pazar günü Cumhuriyet ilan edildi.
1 Aralık 1999 Çarşamba günü doğduğunu söyledi.
Bu örneklerde görüldüğü gibi gün adı belirli bir tarihi tamamlayan unsur olduğu için büyük harfle başlar.
Ay ve Gün Adları Ne Zaman Büyük Harfle Yazılır?
TDK yazım kurallarına göre ay ve gün adlarının büyük harfle yazılması yalnızca özel tarih bildiren ifadelerde geçerlidir. Yani tarih net bir şekilde belirtilmişse ay ve gün isimlerinin baş harfi büyük yazılır.
Örneğin:
30 Ağustos Zafer Bayramı
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
Bu tür ifadelerde hem tarih hem de özel gün birlikte kullanıldığı için ay ve gün adlarının büyük harfle başlaması gerekir.
Buna karşılık yalnızca zaman dilimi anlatan ifadelerde küçük harf tercih edilir.
Tarihler Nasıl Yazılır? Gün, Ay ve Yıl Sıralaması
Türkçede tarih yazımında belirli bir sıralama kullanılır. TDK’ye göre tarih belirtilirken önce gün, ardından ay ve son olarak yıl yazılır.
Bu kullanım genellikle şu şekilde görülür:
5 Mart 2024
12 Temmuz 2018
1 Aralık 1999 Çarşamba
Gün rakamla yazılırken ay adı kelime olarak yazılır ve özel bir tarih ifade ettiği için büyük harfle başlar. Eğer gün adı da eklenirse onun da büyük harfle yazılması gerekir.
Bu kurala uygun örnek bir cümle şu şekildedir:
Arkadaşımın 1 Aralık 1999 Çarşamba günü doğduğunu öğrendiğimde yaşını hesaplamakta zorlandığını fark ettim.
Ay ve Gün İsimlerinin Yazımında En Sık Yapılan Hatalar
Türkçede ay ve gün isimleriyle ilgili en yaygın yazım hatası, özel tarih belirtmeyen ifadelerde büyük harf kullanılmasıdır. Örneğin “Mayısta tatil planı yapacağız” cümlesinde ay adı büyük harfle yazılmamalıdır.
Benzer şekilde “Pazartesi günü dersim var” ifadesinde gün adı tarih belirtmediği için küçük harfle yazılmalıdır.
Bu tür hataların önüne geçebilmek için temel kural oldukça nettir: Eğer ay veya gün adı belirli bir tarihi gösteriyorsa büyük harfle yazılır, yalnızca zaman dilimi anlatıyorsa küçük harfle kullanılır.
