18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 111. yıl dönümünde, savaşın kaderini değiştiren kahramanlardan Seyit Onbaşı bir kez daha rahmet ve minnetle anılıyor. Kilitbahir’deki Mecidiye Bataryası’nda tek başına sırtladığı mermiyle tarihe geçen bu isim, yalnızca askeri başarısıyla değil, mütevazı yaşam öyküsüyle de dikkat çekiyor. Peki Seyit Onbaşı kimdir, nereli, nasıl öldü ve kaç kilo mermi kaldırdı? İşte Çanakkale Deniz Savaşı’na damga vuran o destansı hikâye.
SEYİT ONBAŞI KİMDİR? KISACA HAYATI VE ASKERLİK YILLARI
Seyit Ali Çabuk, 1889 yılının Eylül ayında Balıkesir’in Havran ilçesine bağlı Manastır köyünde dünyaya geldi. Yörük bir ailenin çocuğu olarak büyüyen Seyit Ali, genç yaşta Osmanlı Ordusu’na katıldı. 1909 yılında başlayan askerlik hayatı, onu önce Balkan Savaşları’na, ardından Çanakkale Cephesi’ne taşıdı.
Topçu eri olarak görev yapan Seyit Ali, Kilitbahir’deki Mecidiye Bataryası’nda konuşlandırıldı. Henüz 26 yaşındayken tarihin akışını değiştirecek bir olayın tam merkezinde yer aldı. Disiplini, cesareti ve fiziksel gücüyle kısa sürede dikkat çeken genç asker, savaşın en kritik anında sorumluluk almaktan geri durmadı.
18 MART 1915’TE NE OLDU? SEYİT ONBAŞI SAVAŞIN SEYRİNİ NASIL DEĞİŞTİRDİ?
18 Mart 1915 sabahı İtilaf Devletleri donanması, Çanakkale Boğazı’nı geçmek için yoğun bir bombardıman başlattı. Mecidiye Bataryası da ağır ateş altında kaldı. Düşen bir top mermisi, bataryadaki topun mermi kaldırma sistemini kullanılamaz hale getirdi. Askerlerin büyük bölümü şehit oldu ya da yaralandı.
Tam bu noktada Seyit Ali devreye girdi. Vinç sistemi çalışmadığı için yüzlerce kiloluk top mermisini insan gücüyle taşımak gerekiyordu. Seyit Ali, sırtladığı mermiyi büyük bir çabayla topun namlusuna yerleştirdi. Bu hareketi üç kez tekrarladığı kayıtlara geçti. Ateşlenen mermilerden biri, İngiliz donanmasının önemli gemilerinden HMS Ocean’a isabet etti.
Bu isabet, yalnızca bir geminin hasar alması anlamına gelmedi; Çanakkale Deniz Savaşı’nın gidişatını etkileyen kritik bir dönüm noktası oldu. Ocean zırhlısı manevra kabiliyetini kaybederek mayınlara çarptı ve kısa süre sonra sulara gömüldü. Bu gelişme, İtilaf güçlerinin geri çekilmesinde belirleyici rol oynadı.
SEYİT ONBAŞI KAÇ KİLO MERMİ KALDIRDI?
Seyit Onbaşı’nın kaldırdığı merminin ağırlığı uzun yıllardır merak konusu olmaya devam ediyor. Dönemin kayıtlarına göre mermi 215 okka olarak ölçüldü. Günümüz ölçü birimine çevrildiğinde bu rakam yaklaşık 276 kilograma denk geliyor.
Yaklaşık 276 kiloluk bir top mermisini vinç olmadan, yalnızca insan gücüyle sırtlamak sıradan bir fiziksel performans olarak değerlendirilmiyor. Üstelik bunu üç kez tekrarladığı ifade ediliyor. O anın fotoğrafı yıllar sonra temsili olarak yeniden çektirilse de, gerçek savaş anında yaşananların tanıklıkları askeri raporlarda yer aldı.
Seyit Onbaşı’nın kaldırdığı mermi, yalnızca ağırlığıyla değil, taşıdığı anlamla da hafızalara kazındı. Bu olay, Türk askerinin imkânsızlıklar karşısındaki direncinin sembolü haline geldi.
SEYİT ONBAŞI NERELİ VE NASIL ÖLDÜ?
Balıkesir’in Havran ilçesinde doğan Seyit Ali Çabuk, savaşın ardından memleketine döndü. Çanakkale’deki kahramanlığına rağmen sade bir yaşam sürmeyi tercih etti. Geçimini ormancılık ve kömürcülük yaparak sağladı. Soyadı Kanunu’nun çıkmasıyla birlikte “Çabuk” soyadını aldı.
Seyit Onbaşı, 1939 yılında zatürre hastalığı nedeniyle 50 yaşında hayatını kaybetti. Hayatının son dönemini maddi zorluklar içinde geçirdiği biliniyor. Ancak onun adı, Çanakkale Zaferi ile birlikte anılmaya devam etti.
Bugün Balıkesir Havran’da anıt mezarı ve adına kurulan müze, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. 18 Mart Çanakkale Zaferi anmalarında Seyit Onbaşı’nın hikayesi, yeni nesillere aktarılmaya devam ediyor.
ÇANAKKALE ZAFERİ’NDE SEYİT ONBAŞI’NIN TARİHİ ÖNEMİ
Çanakkale Deniz Zaferi, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesindeki en kritik eşiklerden biri olarak kabul ediliyor. Bu büyük direnişin simge isimlerinden biri de Seyit Onbaşı oldu. Tek başına kaldırdığı mermi, yalnızca bir savaş hamlesi değil, moral üstünlüğün de göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Seyit Onbaşı kimdir sorusu, her 18 Mart’ta yeniden gündeme geliyor. Nereli olduğu, nasıl öldüğü ve kaç kilo mermi kaldırdığı gibi detaylar, tarih meraklıları tarafından araştırılıyor. Aradan geçen 111 yıla rağmen, onun hikâyesi hem askeri tarih hem de milli hafıza açısından önemini koruyor.
