Sağlık Bakanlığı tarafından yaklaşık bir yıldır üzerinde çalışılan ve Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelmesi beklenen yeni kanun teklifi tasarısı, tütün ve sigara kullanımıyla mücadelede radikal kararlar içeriyor.
Dünya genelinde 1,2 milyar kişinin sigara kullandığı ve her yıl yaklaşık 7 milyon insanın tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdiği tabloda, Türkiye'de artan kullanım oranlarını düşürmek hedefleniyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder'in aktardığı detaylara göre, kanun teklifinde çocukları ve gençleri tütün bağımlılığından korumaya yönelik tarihi adımlar atılıyor.
DUMANSIZ NESİL MODELİ
Taslağa göre, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan bireylere tütün ürünlerinin kullanımı, içimi ve satışı ömür boyu yasaklanacak. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünyada ilk kez Yeni Zelanda ve İngiltere gibi ülkelerde yasal zemine kavuşan bu "dumansız nesil" modeli, yeni nesillerin tütün ürünleriyle hiç tanışmamasını amaçlıyor.
2012 yılında Türkiye'de 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan yıllık sigara satışları, 2025 yılı verilerine göre 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaşmış durumda. Özellikle kadınlar ve 15-24 yaş arası genç kızlar arasındaki kullanım oranlarının son 10-15 yılda belirgin şekilde artış göstermesi, tütün politikalarının yeniden sertleştirilmesini zorunlu kıldı.
Yeni düzenleme kapsamında lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara kullanımı tamamen yasaklanacak. Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise tütün ürünlerinin tüketimi için dışarıdan görünmeyecek özel sigara içme alanları oluşturulacak. Böylece çocuk ve gençlerin sigara içen bireyleri görmelerinin önüne geçilecek.
Ayrıca kadınlara yönelik pazarlanan "slim" (ince) sigaraların ortadan kaldırılması amacıyla standart tek tip paket uygulaması derinleştirilecek. Gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek adına kredi kartı ile satışlarda kimlik doğrulama sistemi zorunlu hale getirilecek ve 18 yaş altındaki bireylerin bu ürünleri satın alması teknik olarak imkansız kılınacak.
