Yüksek tansiyon, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen en yaygın sağlık sorunlarından biri olmasına rağmen, günlük ilaç kullanımına karşın pek çok hastada istenen düzeyde kontrol sağlanamıyor. Birleşik Krallık’tan gelen yeni veriler ise bu tabloyu değiştirebilecek farklı bir yaklaşımı gündeme taşıyor. Standart tedavilere eklenen ve yılda yalnızca iki kez uygulanan uzun etkili bir enjeksiyonun, dirençli hastalarda kan basıncını kalıcı biçimde düşürdüğü bildirildi.
Günlük haplara eklenen uzun vadeli çözüm
Araştırma, Queen Mary University of London liderliğinde yürütülen ve JAMA’da yayımlanan uluslararası KARDIA-2 klinik çalışmasına dayanıyor. Çalışmaya, düzenli ilaç kullanmasına rağmen tansiyonu hedef değerlerin üzerinde seyreden 663 yetişkin dahil edildi. Katılımcıların tamamı mevcut tedavilerine devam ederken, bir gruba ek olarak altı ayda bir deneysel bir ilaç olan zilebesiran enjeksiyonu uygulandı.
Sonuçlar, zilebesiran alan hastalarda kan basıncındaki düşüşün hem daha belirgin hem de daha istikrarlı olduğunu gösterdi. Bu bulgular, özellikle günlük ilaçlara rağmen kontrol sağlanamayan hastalar için uzun etkili tedavilerin önemli bir boşluğu doldurabileceğine işaret ediyor.
Sessiz hastalıkta süreklilik neden kritik
Hipertansiyon çoğu zaman belirti vermeden ilerlediği için "sessiz hastalık" olarak tanımlanıyor. Birleşik Krallık’ta her üç yetişkinden biri bu sorunla yaşıyor ve hastalık kalp krizi ile inmenin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Günlük, hatta bazen günde birden fazla ilaç kullanma zorunluluğu ise uzun vadede uyumu zorlaştırıyor.
Altı ayda bir yapılan tek bir enjeksiyonun tansiyon kontrolünü sürdürülebilir hale getirmesi, tedaviye uyum sorununu kökten değiştirebilecek bir potansiyel taşıyor. Bu yaklaşım, özellikle doz atlama riski yüksek olan hastalarda daha dengeli kan basıncı değerlerinin korunmasına katkı sağlayabilir.
Uzman görüşü: etki ve güvenlik birlikte
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Birleşik Krallık baş araştırmacısı olan Queen Mary University of London’dan Dr. Manish Saxena, elde edilen sonuçların önemine dikkat çekiyor. Saxena’ya göre, kan basıncı kontrol oranlarının küresel ölçekte hala düşük seyretmesi, yeni ve uzun etkili tedavilere duyulan ihtiyacı artırıyor. Zilebesiranın yaygın kullanılan ilk basamak ilaçlara eklendiğinde hem etkili hem de güvenli bulunması, bu alanda dikkat çekici bir yenilik olarak değerlendiriliyor.
İlacın etki mekanizması
Zilebesiran, RNA girişimi teknolojisini kullanarak kan basıncı düzenlenmesinde kilit rol oynayan bir süreci hedefliyor. İlaç, karaciğerde üretilen ve damarların daralmasına yol açan anjiyotensinojen adlı proteinin üretimini azaltıyor. Bu proteinin seviyesinin düşmesi, damarların gevşemesini ve dolayısıyla kan basıncının azalmasını sağlıyor. Tedavi, deri altına yapılan enjeksiyonla uygulanıyor.
Sonraki adımlar
Araştırmacılar, tedaviyi daha geniş ve yüksek riskli hasta gruplarında test etmeye hazırlanıyor. Planlanan KARDIA-3 Faz 2 çalışması, kalp-damar hastalığı bulunan ya da bu açıdan yüksek risk taşıyan hipertansiyon hastalarında zilebesiranın etkisini inceleyecek. Ayrıca sponsor firma, ilacın kalp krizi, inme ve kalp-damar kaynaklı ölümleri azaltıp azaltmadığını değerlendirecek geniş çaplı küresel bir sonuç çalışması başlatmayı hedefliyor. Bu adımların başarılı olması halinde, kronik tansiyon yönetiminde yeni bir tedavi anlayışının kapısı aralanabilir.
