Erzincan’da gerçekleşen yeni bir araştırma, bölgedeki sismik aktivitelerin ardında yatan nedenleri aydınlatıyor. Kuzey Anadolu Fayı’nın doğu kesimlerinden elde edilen veriler, Erzincan’ın doğusu ile Bingöl’ün Yedisu ve Tunceli’nin Ovacık ilçeleri arasındaki alanda iki ayrı sığ magma rezervuarı bulunduğunu gösteriyor.
Çalışmanın bilimsel temeli
Prof. Dr. Özgür Karaoğlu liderliğindeki ekip, Türkiye, İngiltere, İsviçre, İsveç, İtalya ve Rusya’dan gelen bilim insanlarıyla birlikte, aktif fay sistemiyle yer altındaki magma yapıları arasındaki ilişkiyi inceledi. Araştırma, Communications Earth & Environment dergisinde yer aldı ve yüksek çözünürlüklü sismik tomografi ile üç boyutlu sayısal modelleme yöntemleri kullanıldı.
Çalışma, Erzincan Havzası ve Karlıova Üçlü Eklem bölgesi altında yer alan iki sığ magma rezervuarının varlığını ortaya koydu. Prof. Dr. Karaoğlu, deprem verileri temel alınarak yapılan sismik tomografi çalışmalarının, Erzincan-Yedisu hattı ve Tunceli’ye kadar uzanan alanda belirgin iki farklı sığ magma haznesini işaret ettiğini ifade etti.
Magma hareketlerinin faylar üzerindeki etkisi
Batıdaki rezervuarın Erzincan Havzası altında yer aldığını, doğudaki rezervuarın ise Karlıova Üçlü Eklem bölgesinde bulunduğunu belirten araştırmacılar, batı rezervuarının hayli sessiz olduğunu vurguladı. Öte yandan, doğudaki rezervuar çevresinde daha belirgin bir sismisite gözlemlendi.
Bölgedeki fay hareketlerinin, magma rezervuarlarının çevresinde gerilme birikimine sebep olabileceğine dikkat çekiliyor. Üç boyutlu modellemeler, Kuzey Anadolu Fayı boyunca gerçekleşen sağ yönlü hareketin, magma rezervuarlarının etrafında çekme gerilmeleri oluşturabileceğini ortaya koydu. Bu gerilmelerin, rezervuarların kırılması ve magma damarlarının yukarı hareketini kolaylaştırabileceği sonucuna varıldı.
Önemli bir nokta ise araştırmanın, belirli bir tarihte deprem ya da volkanik patlama olacağına dair herhangi bir öngörüde bulunmadığı. Ancak bu çalışma, Doğu Anadolu’daki aktif fayların ve magma sistemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ve bölgedeki sismisite ve potansiyel magmatik hareketlerin izlenmesinin önemini vurguluyor.
Sonuç olarak, özellikle Erzincan Havzası çevresindeki magma-fay etkileşimi, bölgenin sismik ve volkanik tehlikelerinin değerlendirimesinde dikkate alınması gereken önemli bir unsurdur.
ERZİNCAN'IN DOĞUSU İLE BİNGÖL'ÜN YEDİSU VE TUNCELİ'NİN OVACIK İLÇELERİ ARASINDAKİ BÖLGEDE, KUZEY ANADOLU FAYI'NIN DOĞU KESİMLERİ BOYUNCA İKİ AYRI SIĞ MAGMA REZERVUARI BULUNDUĞU BELİRLENDİ
