Geç Kalmadan
Geçtiğimiz hafta okullarda yaşanan olaylar hepimizin içinde derin bir iz bıraktı. Sadece o anı yaşayanları değil, uzaktan izleyenleri bile sarsan bir durumdu bu. İçimizde tarifsiz bir huzursuzluk oluştu; sanki bir şeyler eksik, bir şeyler yanlış ilerliyordu. Bu yüzden durup düşünmemiz gerekiyor: Bu tür olayların tekrar yaşanmaması için ne yapmalıyız, nerede hata yapıyoruz, nerede eksik kalıyoruz?
Açıkça görünen bir gerçek var ki, görmezden gelinen sorunlar zamanla büyüyerek içinden çıkılmaz hâle geliyor. Aile içinde bastırılan duygular, konuşulmayan problemler ve ertelenen sorumluluklar bir noktadan sonra sadece bireyi değil, çevresini de etkiliyor. Ancak burada önemli bir nokta var: Bir çocuğu olduğu gibi kabul etmek, onun her davranışını onaylamak anlamına gelmez. Asıl mesele, çocuğun duygularını anlayıp ona alan açarken, doğru ile yanlışı da net bir şekilde gösterebilmektir.
Arkadaş çevresi ve okul hayatında yaşanan problemler çoğu zaman göz ardı ediliyor. Oysa yaşananların, sadece “başkalarının başına gelen uzak olaylar” olmadığını kabul etmemiz gerekiyor. Bu tür durumlar, gerekli ilgi ve farkındalık olmadığında, aslında hepimizin hayatına bir şekilde dokunabilecek gerçeklerdir. Görmezden gelmek kolaydır ama sonuçları çoğu zaman ağır olur.
Ekranlara yansıyan görüntüler karşısında hepimiz bir şeyler hissediyoruz: öfke, üzüntü, şaşkınlık… Ancak bu duygularla hemen yargıya varmak yerine, biraz daha derine inmeyi denemeliyiz. Çünkü her davranışın ardında bir neden, her yanlışın arkasında bir birikmişlik vardır. Bu, yapılanları haklı çıkarmaz; ama anlamaya çalışmak, benzer hataların tekrar etmesini engellemenin ilk adımıdır.
Unutmamak gerekir ki, bir insanın karakteri bir günde oluşmaz. Davranışlar, alışkanlıklar, tepkiler zamanla şekillenir. Bu yüzden küçük yaşlardan itibaren verilen değerler, gösterilen ilgi ve kurulan iletişim çok önemlidir. Bir çocuğun kendini ifade edebilmesi, anlaşılmış hissetmesi ve değer gördüğünü bilmesi onun geleceğini doğrudan etkiler. Aynı zamanda sınırların varlığını bilmesi de en az bunun kadar önemlidir. Sevgi kadar rehberlik, anlayış kadar yönlendirme gereklidir.
Toplum olarak da bazı şeyleri gözden geçirmemiz gerekiyor. Sadece olaylar yaşandığında tepki vermek yerine, önceden fark edip önlem almak çok daha değerlidir. Empati kurmayı öğrenmek, karşımızdakini gerçekten dinlemek ve anlamaya çalışmak belki de en büyük eksikliğimizdir. Çünkü bazen bir çocuğun duyulmaya ihtiyacı vardır; bazen de doğru zamanda durdurulmaya.
Ahlak ve merhamet sadece öğretilen kavramlar değil, aynı zamanda yaşatılması gereken değerlerdir. Bir çocuğa ya da bir insana doğruyu anlatmak kadar, doğruyu göstermek de önemlidir.
Sonuç olarak, yaşanan her olay bize bir şey anlatır. Ve bu olaylar, sandığımız kadar uzak değildir; doğru şartlar oluşmadığında, hepimizin hayatına dokunabilecek gerçeklerdir. Bu aynaya bakıp kendimizi sorgulamak, hatalarımızı kabul etmek ve düzeltmek bizim elimizde. Önemli olan, hem anlayabilmek hem de gerektiğinde sorumluluk alarak doğru sınırları koyabilmektir.
