İpek Yolu'nun doğu ucunda bir kimlik mirası: Hui Müslümanları
İpek Yolu dendiğinde zihnimizde genellikle kervanlar ve uzak diyarlar canlanır. Ancak bu yolun en doğu ucu olan Şian, sadece ticaretin değil, aynı zamanda köklü bir dini dönüşümün de merkezidir. Şehirde adımınızı attığınızda karşınıza çıkan Hui Müslümanları, bu tarihin yaşayan en canlı kanıtıdır.
Aslında Han Çinlisi olan bu topluluk, yüzyıllar önce bölgeye ticaret yapmak için gelen Pers ve Arap tüccarların etkisiyle İslamiyet’i kabul etmiş ve bu inancı günümüze dek korumuştur. Bugün Çin genelinde yaklaşık 10 milyon Hui Müslümanı yaşarken, Şian şehrinin de önemli bir azınlığını oluşturmaktadırlar.
Kendilerine has beyaz takkeleriyle tanınan Huiler, özellikle şehirdeki yemek ticaretinin büyük bir kısmını ellerinde tutmaktadır. Şian’ın sokaklarında dolaşırken sadece bir şehri değil, bin yılı aşkın bir süredir inancını ve geleneklerini Çin kültürüyle harmanlamış bir halkın direncini ve uyumunu görüyorsunuz.
Pagoda Görünümlü Minareler: Şian Büyük Camii’nin Eşsiz Mimarisi
Şian’ın dar sokaklarından geçip Şian Büyük Camii’nin avlusuna girdiğinizde, alışılmışın dışında bir manzara sizi karşılar. 742 yılında, Tang Hanedanlığı döneminde inşa edilmeye başlanan bu yapı, İslamiyet ile neredeyse aynı yaştadır. Ancak burada ne yüksek kubbeler ne de kalem gibi minareler görürsünüz.
Caminin mimarisi tamamen Çin tarzıdır. Öyle ki, minare yerine Budizm’deki pagodaları veya Çin çan kulelerini andıran yapılar kullanılmıştır. Beş avludan oluşan bu devasa kompleks, dışarıdan bakıldığında bir Taoist tapınağını andırsa da, duvarlarını süsleyen Arapça hatlar ve dualar buranın kutsiyetini fısıldar.
13.000 metrekarelik bu alanda, Ming Hanedanlığı döneminden kalma 700 yıllık bölümler ve uzun ömürlülüğü simgeleyen kaplumbağa figürlü yazıtlar dikkat çeker. Şian Büyük Camii, İslam’ın mimari sınırları aşarak yerel kültürle nasıl muazzam bir estetik sentez oluşturabileceğinin dünyadaki en nadide örneklerinden biridir.
"Hui Min Jie" Sokaklarında Lezzet Peşinde: Çin Hamburgerinden Nar Şarabına
Şian’da "Hui Min Jie" yani Müslüman Sokağı’na girdiğinizde, burnunuza gelen baharat kokuları ve bitmek bilmeyen insan kalabalığı sizi etkisi altına alır. Burası sadece bir pazar yeri değil, aynı zamanda helal gıdanın Çin mutfağıyla buluştuğu dev bir gastronomi merkezidir.
Sokağın yıldızı, "Çin hamburgeri" olarak da bilinen ve helal etle hazırlanan Roi Jiamo’dur. Hemen yanında, küçük ekmek parçalarının içine doğrandığı meşhur koyun etli ekmek çorbası (Yangrou Paomo) kaynar. Şian’ın nar ve ceviziyle ünlü bir bölge olması sebebiyle, taze sıkılmış nar suları ve nar şarapları her köşede karşınıza çıkar.
Nilüfer çiçeğinin meyvesinden cam noodle’lara, kuzu şişlerden tatlı sarımsak turşularına kadar uzanan bu lezzet yelpazesi, bölgeyi ziyaret edenler için unutulmaz bir deneyim sunar. Şian’da yemek yemek, sadece karnınızı doyurmak değil, İpek Yolu’nun bin yıllık tat haritasını adımlamak demektir
