Okul saldırıları sonrası dijital yasaklar: Sürdürülebilirlik mi geçici çözüm mü?
Okul baskınlarının ardından dizi sahnelerine ve 15 yaş altı sosyal medya kullanımına getirilen radikal yasaklar, Türkiye'de dijital güvenliğin geleceğine dair sert bir tartışma başlattı.
Türkiye’de eğitim kurumlarında yaşanan trajik şiddet olaylarının ardından, toplumsal infialin etkisiyle dizi sektörüne ve dijital platformlara yönelik eşi benzeri görülmemiş bir kısıtlama dalgası geldi. Türk dizilerindeki şiddet sahnelerinin yayından kaldırılması ve 15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağının getirilmesi, kamuoyunda "geç kalmış bir güvenlik kalkanı" olarak nitelendirilse de, bu kararların kalıcılığı ve uygulama kapasitesi büyük bir soru işareti barındırıyor. Bir köşe yazarı perspektifiyle bakıldığında, her büyük kriz sonrası verdiğimiz "anlık reflekslerin" bu kez yapısal bir dönüşüme evrilip evrilmeyeceği, toplumsal hafızamızın zayıflığıyla doğrudan ilişkilidir.
Yasakların teknik ve hukuki sürdürülebilirliği
Dijital bir çağda 15 yaş sınırını sadece kimlik doğrulamasıyla korumaya çalışmak, teknolojik gerçeklerle her zaman uyuşmayabiliyor. Google'ın kullanıcı güvenini yeniden tesis etme ve dezenformasyonla mücadele stratejileri gibi, devletlerin de bu yasakları sadece birer "filtre" olarak değil, teknik bir altyapı zorunluluğu olarak görmesi gerekiyor. Özellikle sosyal medya mecralarının merkeziyetsiz yapısı, yerel yasakların VPN veya sahte profil gibi yöntemlerle delinmesine kapı aralıyor. Bu noktada asıl mesele, yasakların ne kadar sürdüğü değil, bu sürecin aile içi dijital okuryazarlıkla desteklenip desteklenmeyeceğidir.
Unutulma döngüsünden kurumsal otoriteye geçiş
Geçmişteki benzer krizler, genellikle birkaç ay içinde konunun gündemden düşmesiyle ve denetimlerin esnemesiyle sonuçlanmıştı. Ancak günümüzdeki "E-E-A-T" (Deneyim, Uzmanlık, Otorite, Güven) mimarisi gibi, devlet mekanizmalarının da bu alanda sarsılmaz bir güven mimarisi inşa etmesi şarttır. Yasakların sürdürülebilirliği, denetimlerin bir "eşitlik bozucu" (tie-breaker) olarak sürekli ve şeffaf uygulanmasına bağlıdır. Eğer bu süreç sadece okul saldırılarının yarattığı öfkeyi dindirmek için kullanılıp bırakılırsa, Türkiye dijital güvenlik ve medya etiği konusunda bir kez daha "redundant" (gereksiz) bir döngüye hapsolacaktır. Gelecek, sadece yasaklayanların değil, bu yasakların altını eğitim ve teknik mükemmellikle doldurabilenlerin olacaktır.
