Kültürü kim yönetir?

YAYINLAMA: | GÜNCELLEME:

Kültür ve sanat yönetimi dendiğinde çoğunlukla organizasyon, bütçe, sponsorluk, iletişim ve pazarlama düşünülür. Ancak kültür yönetimi, teknik yöneticilik becerilerinin ötesinde geniş bir entelektüel ve toplumsal sorumluluk taşır. Kültürel mirası korumak, sanatsal üretimi desteklemek ve toplumu sanatla buluşturmak bu alanın ana görevlerindendir. Önce bir ayrım yaparak başlamalıyız. Organizasyon yönetmek ile kültür yönetmek aynı şey değil. Bir konseri ya da festivali sorunsuzca düzenleyebilirsiniz. Fakat müziğin tarihini, tiyatronun dramaturjisini, sinemanın estetik dilini bilmiyorsanız, o organizasyonun kültürel vizyonunu oluşturmak zorlaşır. Pierre Bourdieu’nün kültürel sermaye kavramı, yöneticilerin sahip olduğu kültürel birikimin kararlarını nasıl etkilediğini anlatır. Theodor W. Adorno’nun kültür endüstrisi eleştirisi, sanatın sadece ticari başarıya indirgenmesindeki tehlikeleri gösterir.

 

Sanatçı duyarlılığıyla hareket eden yönetici anlayışı, tarihimizde de karşılık bulur. Osmanlı padişahlarının birçoğu sadece sanatı desteklemedi, aynı zamanda sanat üretti. Fatih Sultan Mehmed, Avni mahlasıyla şiirler yazdı. III. Selim hepimizin çokça sevdiği o meşhur “Uyan Ey Gözlerim” bestesini yaptı. III. Ahmed hat sanatıyla ilgilendi. II. Mahmud da hattattı. Özellikle Fatih’in, sanatçıları, bilim insanlarını ve farklı medeniyetlerden düşünürleri İstanbul’da bir araya getirmeye çalışması, kültürel vizyonun devlet yönetiminde nasıl bir rol oynadığını gösterir. Dünyada da bunun örneklerini görmek mümkün; Prusya Kralı II. Friedrich, hükümdarlığının dışında besteler yaptı, flüt çaldı, edebiyat ve felsefeyle ilgilendi. Sanata olan ilgisiyle kazandığı bilgileri devlet yönetiminde de kullandı. İngiltere Başbakanı Winston Churchill, siyasi liderliğinin yanı sıra ressam olarak da tanınıyordu. Yüzlerce tablo yaptı. Sanatın insanın düşünce dünyasını geliştirdiğini ve farklı bakış açıları sunduğunu kendi yaşamında gösterdi.

 

Bu örnekler önemli bir gerçeği ortaya koyuyor. Sanatın kazandırdığı düşünme biçimi, insanın dokunduğu her alanda etkili oluyor. Sanat insana sadece üretmeyi öğretmez. Aynı zamanda sorgulamayı, farklı açılardan bakmayı, bağlantılar kurmayı ve henüz olmayanı hayal etmeyi de öğretir. Peki, ne tür bir yönetici istiyoruz? Bence geleceği kuracak yöneticide olması gereken en önemli özelliklerden biri, sanatçının duyarlılığına ve onun gibi düşünebilme becerisine sahip olmasıdır. Burada profesyonel sanatçı olmayı kastetmiyorum. Dünyayı sadece rakamlar, hedefler ve mevcut durum üzerinden değil; insanı, toplumu, tarihi, estetiği ve değişimi birlikte görebilen bir bakış açısını anlatıyorum. Bir toplumun gelişmişliğini sadece ekonomik gücü göstermez; düşünsel derinliği, estetik zevki, yaratıcılığı ve dünyayı nasıl yorumladığı da bunu belirler.

 

Sanatçı zihniyetine sahip bir yönetici, elindekilerle sınırlı kalmaz. Başka olasılıkları da fark edebilir. Bir konuya tek açıdan bakmaz. Farklı disiplinler arasında bağlantılar kurar, alışılmış düşünceleri sorgular ve yeni fikirler ortaya koyabilir. Çünkü sanatta merak, özgür düşünce, hayal gücü ve sürekli kendini yenileme isteği vardır. Toplumları geliştiren şey de bu düşünce biçimidir. Sadece bugünkü ihtiyaçlara odaklanmak yetmez; yarının ihtiyaçlarını da öngörebilen, insanın potansiyelini, toplumun olanaklarını ve gelecekteki olasılıkları birlikte değerlendiren bir yönetim yaklaşımı gerekir. Bunun için çok yönlü düşünebilen, farklılıkları değer olarak gören ve yenilikten çekinmeyen zihinlere ihtiyacımız var.

Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Daha fazla yorum yükle...